Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10

एवमुक्त्वा तदा वीरो मुचुकुंदो महाबलः । यावज्जघान खड्गेन तावच्छक्त्या समाहतः । मांधातुस्तनयस्तत्र पपात रणमंडले

evamuktvā tadā vīro mucukuṃdo mahābalaḥ | yāvajjaghāna khaḍgena tāvacchaktyā samāhataḥ | māṃdhātustanayastatra papāta raṇamaṃḍale

ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว วีรบุรุษมุจุกุนทะผู้มีกำลังยิ่งก็ฟันด้วยดาบ; แต่ในขณะนั้นเองเขาถูกอาวุธศักติพุ่งกระทบ และโอรสของมานธาตฤก็ล้มลงกลางสมรภูมิ

एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb: thus)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (adverbial)
TypeIndeclinable
Root√वच् (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
तदाthen
तदा:
Adhikaraṇa (time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
वीरःthe hero
वीरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मुचुकुंदःMucukunda
मुचुकुंदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुचुकुंद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वीरः इत्यस्य समानाधिकरण
महाबलःmighty, of great strength
महाबलः:
Karta (qualifier)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् बलः यस्य/महाबलः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifies मुचुकुंदः)
यावत्as long as, until
यावत्:
Adhikaraṇa (time/extent)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधि-बोधक अव्यय (correlative: as long as/until)
जघानstruck, slew
जघान:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
खड्गेनwith a sword
खड्गेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootखड्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
तावत्so long/just then
तावत्:
Adhikaraṇa (time/extent)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formतावत्-शब्दः (correlative: so long/just then)
शक्त्याwith a spear/javelin (śakti)
शक्त्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
समाहतःwas struck hard
समाहतः:
Karta (qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-√हन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifies subject: मुचुकुंदः)
मांधातुः-तनयःthe son of Māndhātṛ
मांधातुः-तनयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमांधातृ (प्रातिपदिक) + तनय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मांधातुः तनयः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मुचुकुंदस्य विशेषणम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (place)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
पपातfell
पपात:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√पत् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
रणमंडलेin the battlefield arena
रणमंडले:
Adhikaraṇa (place)
TypeNoun
Rootरण + मंडल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (रणस्य मंडलम्); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

Narrator (Purāṇic narration within Māheśvarakhaṇḍa)

Tirtha: Kedāra (Kedārakṣetra)

Type: kshetra

Scene: Mucukunda strikes with his sword, but instantly a śakti-weapon hits him; the son of Māndhātṛ collapses onto the battlefield, the moment turning from valor to tragedy.

M
Mucukunda
M
Māndhātṛ
Ś
Śakti (weapon)

FAQs

Even the strong may fall in conflict; dharma emphasizes perseverance and humility before fate and divine order.

Kedārakṣetra is the textual frame; the Kedārakhaṇḍa situates events within Śaiva sacred geography.

None; the verse is narrative, describing combat and its reversals.