Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 22

तद्योगिनी चक्रमतिप्रचंडं टंकारभेरीरवनिस्वनेन । चंडीं पुरस्कृत्य भयानकां तदा महाविभूत्या समलंकृतां तदा

tadyoginī cakramatipracaṃḍaṃ ṭaṃkārabherīravanisvanena | caṃḍīṃ puraskṛtya bhayānakāṃ tadā mahāvibhūtyā samalaṃkṛtāṃ tadā

ครั้นแล้วจักรวงศ์โยคินีอันดุดันยิ่ง ก็พุ่งออกไปท่ามกลางเสียงกลองดังกึกก้องและเสียงสังข์ศึกอื้ออึง. โดยอัญเชิญพระนางจัณฑีผู้น่าสะพรึงไว้เป็นผู้นำ พวกนางปรากฏกายประดับด้วยมหาฤทธิ์อันโอฬาร

तद्that
तद्:
Sambandha (Deictic/संदर्भ)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; संकेतार्थक (demonstrative)
योगिनीthe Yoginī
योगिनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyoginī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
चक्रम्wheel/discus
चक्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
अति-प्रचण्डम्exceedingly fierce
अति-प्रचण्डम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootati (अव्यय) + pracaṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; अव्ययीभावसमास (अत्यन्तं प्रचण्डम्)
टंकार-भेरी-रवनि-स्वनेनwith the sound of clanging drums and roaring
टंकार-भेरी-रवनि-स्वनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootṭaṃkāra (प्रातिपदिक) + bherī (प्रातिपदिक) + ravani (प्रातिपदिक) + svana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमास (टंकारस्य भेर्याः रवनिः/रवः—तस्य स्वनेन)
चण्डीम्Caṇḍī
चण्डीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcaṇḍī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
पुरस्कृत्यhaving placed in front
पुरस्कृत्य:
Kriya-Visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpuras-√kṛ (कृ) + ल्यप्
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive)
भयानकाम्terrifying
भयानकाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhayānaka (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; चण्डीम् विशेषयति
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
महा-विभूत्याwith great splendor/power
महा-विभूत्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + vibhūti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; कर्मधारयसमास (महती विभूतिः)
समलंकृताम्adorned
समलंकृताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-√alaṃkṛ (अलंकृ) + क्त
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त — ‘fully adorned’ (चण्डीम् विशेषयति)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक

Sūta (Lomaharṣaṇa), per Māheśvarakhaṇḍa narrative convention

Tirtha: Kedārakṣetra (protective circle motif)

Type: kshetra

Scene: A whirling yoginī-cakra like a storm-mandala, drums and war-instruments sounding; Caṇḍī at the front, terrifying yet resplendent, surrounded by radiant supernatural aura.

Y
Yoginī-cakra
C
Caṇḍī
B
Bherī (drums)

FAQs

Divine power (śakti) is depicted as awe-inspiring and protective, moving in harmony with Śiva’s cosmic order.

Kedāra-kṣetra, where Śiva’s greatness is celebrated along with the manifestation of attendant divine powers.

No explicit prescription; the imagery aligns with śākta-śaiva worship symbolism (drums, procession, divine retinue).