Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 1

लोमश उवाच । तथैव सर्वं परया मुदान्वितश्चक्रे गिरींद्रः स्वसुतार्थमेव । गर्गं पुरस्कृत्य महानुभावो मंगल्यभूमिं परया विभूत्या

lomaśa uvāca | tathaiva sarvaṃ parayā mudānvitaścakre girīṃdraḥ svasutārthameva | gargaṃ puraskṛtya mahānubhāvo maṃgalyabhūmiṃ parayā vibhūtyā

โลมศะกล่าวว่า: ดังนั้นเอง พระหิมาลัยเจ้าแห่งขุนเขา เปี่ยมด้วยปีติยิ่ง ได้จัดเตรียมทุกสิ่งเพื่อธิดาของตนเท่านั้น โดยให้ฤๅษีคัรคะเป็นผู้นำหน้า มหาบุรุษนั้นได้จัดสถานที่มงคลแห่งพิธีวิวาห์ด้วยความรุ่งเรืองโอ่อ่า

लोमशःLomaśa
लोमशः:
Karta (Speaker/वक्ता)
TypeNoun
Rootलोमश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तथाthus
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)
एवindeed, just
एव:
Nipata (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
परयाwith great
परया:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; विशेषणम् (intensifier: ‘great’)
मुदाjoy
मुदा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
अन्वितःendowed (with)
अन्वितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनु + इ (धातु) → अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formक्त-कृदन्त, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
चक्रेdid, arranged
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
गिरीन्द्रःthe lord of mountains (Himālaya)
गिरीन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरि + इन्द्र (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (‘lord of mountains’), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्वसुतार्थम्for his own son's sake
स्वसुतार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootस्व + सुत + अर्थ (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (‘for his own son’s purpose’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रयोजनार्थे
एवonly, indeed
एव:
Nipata (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात
गर्गम्Garga
गर्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
पुरस्कृत्यhaving placed in front, having honored
पुरस्कृत्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् + कृ (धातु) → पुरस्कृत्य (क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), क्रियाविशेषण
महानुभावःthe great-souled one
महानुभावः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहान् + अनुभाव (प्रातिपदिके)
Formबहुव्रीहि-समास (‘one of great majesty’), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मंगल्यभूमिम्the auspicious site/ground
मंगल्यभूमिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमंगल्य + भूमि (प्रातिपदिके)
Formकर्मधारय-समास (‘auspicious ground’), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
परयाwith great
परया:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम्
विभूत्याsplendor, magnificence
विभूत्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविभूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

Lomaśa

Tirtha: Maṅgalya-bhūmi (wedding-ground in Himālaya)

Type: kshetra

Listener: Sages/brāhmaṇas (audience of the Kedāra narrative)

Scene: Himālaya personified as the lord of mountains, joyfully organizing his daughter’s wedding; sage Garga leads, while attendants prepare a radiant, auspicious marriage-ground.

L
Lomaśa
H
Himālaya (Girīndra)
G
Garga
P
Pārvatī (implied as daughter)

FAQs

Sacred rites succeed through joyful, orderly preparation and guidance of dharmic authorities, turning space into maṅgala (auspiciousness).

The Himalayan region as a sanctified marriage-setting; within Kedāra Khaṇḍa it supports the broader Kedāra tīrtha landscape.

Preparation of a maṅgalya-bhūmi (auspicious ritual ground) under the lead of Garga is indicated as part of marriage arrangements.