Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 110

स्वमंकमारोप्य महायशास्तदा सुतां परिष्वज्य च बाष्पपूरितः । उवाच वाक्यं मधुरं हिमालयः किं वै कृतं साध्वि यथा तथेन

svamaṃkamāropya mahāyaśāstadā sutāṃ pariṣvajya ca bāṣpapūritaḥ | uvāca vākyaṃ madhuraṃ himālayaḥ kiṃ vai kṛtaṃ sādhvi yathā tathena

แล้วหิมาลัยผู้ทรงเกียรติยิ่งอุ้มธิดาขึ้นวางบนตักและโอบกอด ดวงตาเอ่อด้วยน้ำตา แล้วตรัสด้วยถ้อยคำอ่อนหวานว่า “โอ้สาธวีผู้ประเสริฐ เกิดสิ่งใดขึ้น เหตุใดเรื่องราวจึงเป็นเช่นนี้?”

svaown
sva:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-तत्पुरुषे पूर्वपद-विशेषणम्; (in compound, qualifying)
aṅkamlap
aṅkam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootaṅka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासे कर्मपदम्
āropyahaving placed (on)
āropya:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootā-√ruh (धातु) (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाले कृत्य; ‘आरोप्य’ = having placed/caused to mount
mahāyaśāḥthe greatly renowned one
mahāyaśāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā + yaśas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारय-समासः (महान् यशः यस्य सः)
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
sutāmdaughter
sutām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsutā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
pariṣvajyahaving embraced
pariṣvajya:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpari-√svaj (धातु) (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाले कृत्य; ‘परिष्वज्य’ = having embraced
caand
ca:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
bāṣpatears
bāṣpa:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootbāṣpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासे पूर्वपदम् (tears)
pūritaḥfilled
pūritaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√pṝ (धातु) (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘पूरितः’ = filled
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन
vākyamwords; a statement
vākyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
madhuramsweet
madhuram:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmadhura (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘वाक्यम्’ इति विशेषणम्
himālayaḥHimālaya (the mountain)
himālayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roothimālaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
kimwhat?
kim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
vaiindeed
vai:
Nipāta (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चय/उपपद-अव्यय (emphatic particle)
kṛtamdone
kṛtam:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु) (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘कृतम्’ = done
sādhviO good lady
sādhvi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsādhvī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
yathāhow
yathā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner/‘how’)
tathenathus; so
tathena:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय) + ena (तृतीया-एकवचन प्रत्ययवत् रूपम्)
Formअव्ययप्रयोगः; ‘तथेन’ = ‘तथा’ इत्यर्थे (thus/so)

Himālaya (Himavān)

Tirtha: Kedāra-kṣetra (narrative frame)

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage-inquirer audience within Purāṇic dialogue frame

Scene: The mountain-king Himālaya, regal yet tender, seats his daughter on his lap, embraces her; tears glisten as he asks softly what has occurred.

H
Himālaya
H
Himavān
P
Pārvatī

FAQs

Purāṇas sanctify human emotions—parental affection and concern—when aligned with dharma and devotion.

The Kedāra/Himalayan setting underlies the scene; this verse is primarily narrative and relational.

None; it depicts familial embrace and inquiry.