Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 69

एवं विलोकमानोऽसौ देवदेवो जगत्पतिः । मनसा दूयमानेन इदमाह सदाशिवः

evaṃ vilokamāno'sau devadevo jagatpatiḥ | manasā dūyamānena idamāha sadāśivaḥ

เมื่อทอดพระเนตรอยู่อย่างนั้น พระเทวะเหนือเทพทั้งปวง ผู้เป็นเจ้าแห่งจักรวาล—ด้วยพระทัยร้อนรุ่มอยู่ภายใน—พระสทาศิวะจึงตรัสถ้อยคำนี้

एवम्thus
एवम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)
विलोकमानःlooking on
विलोकमानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवि + लोक् (धातु) (लोक् दर्शने)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ-प्रत्यय, present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी; उपसर्ग: वि
असौthat (he)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
देव-देवःGod of gods
देव-देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां देवः)
जगत्-पतिःlord of the world
जगत्-पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जगतः पतिः)
मनसाwith (his) mind
मनसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
दूयमानेनbeing pained/tormented
दूयमानेन:
Karana (Instrumental qualifier/करण-विशेषण)
TypeVerb
Rootदूय् (धातु) (दूय् तापे)
Formवर्तमान-कृदन्त (शानच्-प्रत्यय, present middle/passive participle); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; मनसा इति सह विशेषणम्
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह् (धातु) (अहँ वचने)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सदा-शिवःSadāśiva
सदा-शिवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसदा (अव्यय) + शिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संज्ञा; (सदा शिवः)

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating; next verses are Śiva’s speech

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Śiva, still gazing, stands as Devadeva and Jagatpati; his mind burns inwardly (suggested by subtle inner flame aura at the heart), and he begins to speak—an anticipatory moment with gathered stillness.

S
Sadāśiva
J
Jagatpati (Śiva)

FAQs

Spiritual narratives emphasize self-inquiry: when disturbance arises, even the divine model turns inward and questions its cause.

Kedāra-kṣetra, within whose māhātmya the dialogue unfolds.

None; it introduces a teaching moment through dialogue.