Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 62

दुरासदं दीप्तिमतां वरिष्ठं महेशमुग्रं सह माधवेन । यावच्छिवं वेद्धुकामः शरेण तावद्याता गिरिजा विश्वमाता । सखीजनैः संवृता पूजनार्थं सदाशिवं मंगलं मंगलानाम्

durāsadaṃ dīptimatāṃ variṣṭhaṃ maheśamugraṃ saha mādhavena | yāvacchivaṃ veddhukāmaḥ śareṇa tāvadyātā girijā viśvamātā | sakhījanaiḥ saṃvṛtā pūjanārthaṃ sadāśivaṃ maṃgalaṃ maṃgalānām

พระมหेशผู้ดุร้าย เข้าถึงได้ยาก เป็นยอดแห่งผู้รุ่งเรือง ประทับยืนร่วมกับพระมาธวะ และเมื่อมทนะใคร่จะทิ่มแทงพระศิวะด้วยศร ในขณะนั้นเอง พระคิริชา มารดาแห่งสากลโลก เสด็จมาพร้อมหมู่สหาย เพื่อบูชาพระสทาศิวะ ผู้เป็นมงคลแห่งมงคลทั้งปวง

durāsadamhard to approach
durāsadam:
Viśeṣaṇa (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootdur (उपसर्ग/अव्यय) + āsada (प्रातिपदिक; from √sad ‘to approach’)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्/दुर्-तत्पुरुषः ‘दुरासदः’ = ‘hard to approach’
dīptimatāmof the radiant ones
dīptimatām:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootdīptimat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
variṣṭhamthe best, most excellent
variṣṭham:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootvariṣṭha (प्रातिपदिक; superlative)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अतिशय (superlative)
maheśamMaheśa (Śiva)
maheśam:
Karman (Object)
TypeNoun
Rootmaheśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ugramfierce
ugram:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootugra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
sahatogether with
saha:
Sahārtha (Accompaniment marker)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसह-योगे अव्यय (preposition-like indeclinable)
mādhavenawith Mādhava (Viṣṇu)
mādhavena:
Sahakāraka (Companion)
TypeNoun
Rootmādhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
yāvatuntil
yāvat:
Kāla (Temporal limit marker)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (अव्यय)
Formअव्यय (correlative particle) ‘as long as / until’
śivamŚiva
śivam:
Karman (Object)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
veddhukāmaḥdesiring to pierce
veddhukāmaḥ:
Karta (Subject)
TypeAdjective
Rootveddhu (इच्छार्थ-प्रातिपदिक; from √vyadh) + kāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘desiring to pierce’
śareṇawith an arrow
śareṇa:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootśara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
tāvatthen, meanwhile
tāvat:
Kāla (Temporal correlate)
TypeIndeclinable
Roottāvat (अव्यय)
Formअव्यय (correlative particle) ‘then/so long’
yātāwent/arrived
yātā:
Kriyā (Main predicate)
TypeVerb
Rootyā (धातु √या)
Formक्त (past participle used finitely), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘gone/arrived’ (agreeing with girijā)
girijāGirijā (Pārvatī)
girijā:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootgirijā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
viśvamātāmother of the universe
viśvamātā:
Karta (Subject; apposition)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक) + mātṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘विश्वस्य माता’
sakhī-janaiḥwith her companions
sakhī-janaiḥ:
Sahakāraka / Karaṇa (Accompaniment)
TypeNoun
Rootsakhī (प्रातिपदिक) + jana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुषः ‘सखीनां जनाः’ = ‘companions (female friends)’
saṃvṛtāsurrounded
saṃvṛtā:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootsaṃ-vṛ (धातु √वृ)
Formक्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘surrounded/attended’ (qualifying girijā)
pūjana-arthamfor worship
pūjana-artham:
Prayojana (Purpose)
TypeIndeclinable
Rootpūjana (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; द्वितीया-एकवचनरूपेण अव्ययवत् प्रयुक्तम्; ‘पूजनार्थम्’ = ‘for the purpose of worship’
sadāśivamSadāśiva
sadāśivam:
Karman (Object of implied pūjayitum)
TypeNoun
Rootsadā (अव्यय) + śiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः ‘सदा शिवः’
maṃgalamauspicious one
maṃgalam:
Karman (Object; apposition)
TypeNoun
Rootmaṃgala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; apposition to sadāśivam
maṃgalānāmof auspicious things
maṃgalānām:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootmaṃgala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

Lomaharṣaṇa Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narration to sages)

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha

Type: kshetra

Scene: At the instant Kāma aims, Girijā arrives with companions bearing offerings; Śiva stands radiant and unapproachable, with Mādhava nearby; the moment freezes between arrow and worship.

Ś
Śiva (Maheśa, Sadāśiva)
M
Mādhava (Viṣṇu)
M
Madana (Kāma)
G
Girijā (Pārvatī)
S
Sakhī-gaṇa (companions)

FAQs

Auspiciousness culminates in devotion: even amid cosmic tension (Kāma’s arrow), the highest act is Girijā’s worship of Sadāśiva.

Kedāra-kṣetra, whose greatness is shown by the divine assembly—Śiva, Girijā, and Mādhava—converging there.

Pūjā (worship) of Sadāśiva is explicitly mentioned, framed as Girijā’s act and thus exemplary for devotees.