Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

एतत्तपो जुषाणं तं महेशं हिमवान्ययौ । तत्पादपल्लवं द्रष्टुं पार्वत्या सह बुद्धिमान्

etattapo juṣāṇaṃ taṃ maheśaṃ himavānyayau | tatpādapallavaṃ draṣṭuṃ pārvatyā saha buddhimān

ครั้นเห็นพระมเหศะดำรงอยู่ในตบะนั้น หิมวานผู้มีปัญญาจึงเข้าไปพร้อมด้วยปารวตี ด้วยปรารถนาจะได้เห็น “ปทปัลลวะ” คือความอ่อนละมุนดุจหน่อบัวแห่งพระบาทของพระองค์

एतत्this
एतत्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तपः)
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
जुषाणम्engaged in, practicing
जुषाणम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजुष् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present middle participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तम् महेशम्)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
महेशम्Maheśa (Śiva)
महेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘तम्’ इत्यस्य अप्पोजिशन्
हिमवान्Himavān (Himālaya)
हिमवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहिमवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ययौwent, approached
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तत्-पाद-पल्लवम्the tender sprout-like feet (i.e., lotus-feet) of him
तत्-पाद-पल्लवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद्-पाद-पल्लव (प्रातिपदिक; तद् + पाद + पल्लव)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive), प्रयोजनार्थे (purpose)
पार्वत्याwith Pārvatī
पार्वत्या:
Sahakari (Association/सह)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सहार्थे
सहtogether with
सह:
Sahakari (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपपद (postposition)
बुद्धिमान्wise
बुद्धिमान्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबुद्धिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (हिमवान्)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Tapas-sthāna of Maheśa in Himavad-droṇī (contextual)

Type: kshetra

Listener: (Contextual) audience in Kedārakhaṇḍa frame

Scene: Himavān, dignified and wise, approaches the meditating Śiva with young Pārvatī beside him; focus on Śiva’s lotus-like feet; gaṇas present but calm; the valley luminous with austerity.

M
Maheśa (Śiva)
H
Himavān
P
Pārvatī

FAQs

True wisdom culminates in darśana-bhakti—approaching the Lord with reverence for his feet.

The Himālaya setting of Kedārakhaṇḍa, a sanctified terrain because of Śiva’s tapas and darśana.

No direct rite is stated; the implied practice is darśana and humble approach to the deity.