Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 20

पार्वत्युवाच । यदुक्तं परया वाचा वचननं शंकर त्वया । सा किं प्रकृति र्नैव स्यादतीतस्तां भवान्कथम्

pārvatyuvāca | yaduktaṃ parayā vācā vacananaṃ śaṃkara tvayā | sā kiṃ prakṛti rnaiva syādatītastāṃ bhavānkatham

ปารวตีทูลว่า: “โอ้ศังกระ ถ้อยคำอันประเสริฐที่ท่านกล่าวนั้น มิใช่ตัวปรกฤติเองหรือ? แล้วท่านข้ามพ้นสิ่งนั้นได้อย่างไร”

पार्वतीPārvatī
पार्वती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन — Nominative singular
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यत्what/that which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Relative pronoun; कर्म/विषय-निर्देश
उक्तम्said/spoken
उक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
परयाsupreme
परया:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन — Instrumental singular; विशेषण (वाचा इत्यस्य)
वाचाby speech/words
वाचा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन — Instrumental singular
वचनम्statement/utterance
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Nominative/Accusative singular; पाठे 'वचननं' इति सम्भाव्य-लिप्यन्तरदोषः
शंकरO Śaṅkara
शंकर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन — Vocative singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/करण), एकवचन — Instrumental singular
साthat (she/it)
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — Nominative singular
किम्whether?/what?
किम्:
Sambandha (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle)
प्रकृतिःPrakṛti
प्रकृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — Nominative singular
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपात (negation)
एवindeed
एव:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphasis)
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन
अतीतःgone beyond
अतीतः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअतीत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — Nominative singular; विशेषण (भवान् इत्यस्य)
ताम्that (Prakṛti)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन — Accusative singular
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन — Nominative singular; आदरार्थक-सर्वनाम
कथम्how?
कथम्:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (adverb)

Pārvatī

Tirtha: Kedāra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Śiva (Śaṅkara)

Scene: Pārvatī, attentive and incisive, questions Śaṅkara: is even your lofty statement not prakṛti? The scene is intimate—two divine figures against vast snow peaks, emphasizing subtlety of vāk and transcendence.

P
Pārvatī
Ś
Śaṅkara
Ś
Śiva
P
Prakṛti

FAQs

Even sacred speech can be examined as part of prakṛti; true wisdom tests subtle attachments and assumptions.

Kedārakhaṇḍa provides the sacred Kedāra framework; the verse itself is metaphysical inquiry.

None explicitly; it encourages viveka (discriminative reflection).