Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 161

तपसा तेन महता तप्तमासीच्चराचरम् । तदा सुरासुराः सर्वे ब्रह्माणं शरणं गताः

tapasā tena mahatā taptamāsīccarācaram | tadā surāsurāḥ sarve brahmāṇaṃ śaraṇaṃ gatāḥ

ด้วยตบะอันยิ่งใหญ่นั้น สรรพสิ่งทั้งเคลื่อนไหวและนิ่งสงบถูกแผดเผา; ครั้นนั้นเหล่าเทวะและอสูรทั้งปวงต่างไปพึ่งพระพรหมเป็นที่พึ่ง

तपसाby austerity
तपसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्
तेनby that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्
महताgreat
महता:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्; विशेषणम्
तप्तम्was scorched/afflicted
तप्तम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतप्त (तप्-धातु; कृदन्त/क्त)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः कर्मणि (heated/afflicted)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
चराचरम्the moving and the unmoving (all beings)
चराचरम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचराचर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; द्वन्द्व-समासः: चर + अचर (moving + unmoving)
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-अव्ययम्
सुरासुराःgods and demons
सुरासुराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; द्वन्द्व-समासः (देवाः च असुराः च)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; विशेषणम्
ब्रह्माणम्Brahmā
ब्रह्माणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्
शरणम्as refuge
शरणम्:
Gati/Karma (Goal as object/गति-कर्म)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; गत्यर्थक-क्रियायाः द्वितीया (as goal)
गताःwent/approached
गताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगत (गम्-धातु; कृदन्त/क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (gone; used predicatively)

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha kṣetra

Type: kshetra

Scene: Austere Girijā’s tapas radiates as a blazing, invisible heat; forests and beings appear scorched; devas and asuras, anxious and humbled, move together toward Brahmā’s abode.

P
Pārvatī (implied)
D
Devas
A
Asuras
B
Brahmā

FAQs

True tapas is not merely personal—it has cosmic consequence; spiritual power demands responsibility and divine guidance.

The Kedārakhaṇḍa Himalayan arena is implied as a place where austerities become world-affecting, elevating the region’s mahātmya.

None; it describes the intensity and effects of tapas, prompting divine consultation.