Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 31

न ददासि तृतीयं च पदं मे स्वामिनः कथम् । बलाद्गृह्णामि रे मूढ इत्युक्त्वा तं महासुरम् । बबंध वारुणैः पाशैर्विरोचन सुतं तदा

na dadāsi tṛtīyaṃ ca padaṃ me svāminaḥ katham | balādgṛhṇāmi re mūḍha ityuktvā taṃ mahāsuram | babaṃdha vāruṇaiḥ pāśairvirocana sutaṃ tadā

ไฉนท่านจะไม่ถวายก้าวที่สามแด่พระผู้เป็นนายของข้าพเจ้า? หากไม่ถวายแล้ว เจ้าคนเขลา ข้าจักยึดเอาด้วยกำลัง! กล่าวดังนี้แล้ว จึงผูกมหาอสูรนั้น—พญาพลิ โอรสวิโรจนะ—ด้วยบ่วงบาศแห่งพระวรุณในกาลนั้น

not
:
Nishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
ददासिyou give
ददासि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
तृतीयम्third
तृतीयम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विशेषणम्
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
पदम्step/place
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी एकवचन; अत्र षष्ठी (genitive: ‘my’)
स्वामिनःof (my) lord/master
स्वामिनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्वामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (genitive)
कथम्how
कथम्:
Prashna (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय
बलात्by force
बलात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन; अव्ययीभावार्थे (ablative of cause/manner: ‘by force’)
गृह्णामिI take/seize
गृह्णामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
रेhey!
रे:
Sambodhana (Address)
TypeIndeclinable
Rootरे (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
मूढO fool
मूढ:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमूढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन एकवचन; विशेषण-रूपेण संबोधनम्
इतिthus
इति:
Vakyartha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति-अव्यय (quotative)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वा), पूर्वकाल (having said)
तम्him/that one
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
महासुरम्the great demon
महासुरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (उपसर्ग/पूर्वपद) + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; कर्मधारय-समास (‘great asura’)
बबन्ध(he) bound
बबन्ध:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
वारुणैःwith Varuṇa’s
वारुणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootवारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; विशेषणम् (Varuṇa-related)
पाशैःnooses/bonds
पाशैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन
विरोचनof Virocana
विरोचन:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविरोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (genitive)
सुतम्son
सुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

Garuḍa (first two pādas); narrator (binding action described)

Tirtha: Kedāra-kṣetra (frame)

Type: kshetra

Listener: Interlocutor/audience (unspecified)

Scene: Vāmana’s agent (here described as binding with Varuṇa’s pāśa) seizes Bali when he refuses the third step; the noose glows like watery cords, subduing the asura king.

G
Garuḍa
B
Bali (Virocana-suta)
V
Viṣṇu (svāmin)
V
Varuṇa (vāruṇa-pāśa)

FAQs

Dharma is upheld by divine agency; when a vow is denied, the cosmic order compels fulfillment.

Indirectly, Kedārakṣetra’s Purāṇic frame glorifies pilgrimage by teaching dharma through exemplars like Bali and Vāmana.

None as a rite; the emphasis is ethical—completion of promised dāna and surrender to divine will.