Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 83

शचीमुवाच दुर्मेधाः कितवेनासि भामिनि । भुक्ता ह्यस्यैव कथय याथातथ्येन शोभने

śacīmuvāca durmedhāḥ kitavenāsi bhāmini | bhuktā hyasyaiva kathaya yāthātathyena śobhane

ผู้มีปัญญาทึบกล่าวแก่พระนางศจีว่า “โอ้สตรีผู้เร่าร้อน เจ้าได้ถูก ‘นักพนัน’ นั้นเสพสมแล้วหรือ? โอ้ผู้ผุดผ่อง จงบอกความจริงตามที่เกิดขึ้นทุกประการ”

शचीम्Śacī
शचीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
दुर्मेधाःthe foolish one
दुर्मेधाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर् (उपसर्ग/अव्यय) + मेधस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—दुष्टा मेधा यस्य सः (one of bad intellect)
कितवेनby/with a gambler; cheat
कितवेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकितव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
असिyou are
असि:
Kriya (Copula/अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
भामिनिO lovely/angry lady
भामिनि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
भुक्ता(you were) enjoyed/possessed
भुक्ता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√भुज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (त्वम्) भुक्ता—‘you were enjoyed/consumed’
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये अव्यय (indeed/for)
अस्यof him
अस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (of him/this)
एवonly
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (only/indeed)
कथयtell
कथय:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
याथातथ्येनtruthfully; as it really happened
याथातथ्येन:
Karana (Manner/करण)
TypeNoun
Rootयाथातथ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावार्थे प्रयोगः—‘यथातथ्येन’ (according to the truth)
शोभनेO beautiful one
शोभने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशोभन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (शोभना)

Indra (Purandara) speaking to Śacī

Scene: Indra, agitated and accusatory, confronts Śacī with insulting suspicion; Śacī remains composed, the court atmosphere momentarily tense.

I
Indra (Purandara)
Ś
Śacī (Indrāṇī)
K
Kitava (disguised ascetic/devotee)

FAQs

Suspicion and ego can cloud judgment; dharma requires discernment and restraint in speech.

No tīrtha is named in this verse; it is part of the Kedārakhaṇḍa narrative context.

None; it is a dialogue highlighting moral tension.