Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 185

तस्याः पुत्रो महातेजा येन नीतोऽभवत्सभाम् । तस्य पुत्रो महाभाग पिता ते पितृवत्सलः । नाम्ना विरोचनो विद्वानिंद्रो येन महात्मना

tasyāḥ putro mahātejā yena nīto'bhavatsabhām | tasya putro mahābhāga pitā te pitṛvatsalaḥ | nāmnā virocano vidvāniṃdro yena mahātmanā

บุตรของนางเป็นผู้มีเดชยิ่ง ผู้ซึ่งนำ (ผู้หนึ่ง) เข้าสู่สภาได้ และบุตรของเขา—โอผู้มีบุญ—คือบิดาของท่าน ผู้กตัญญูต่อบรรพชน นามว่า “วิโรจนะ” ผู้รู้และมหาตมัน ผู้ซึ่งแม้พระอินทร์ก็ยังถูกยับยั้งโดยเขา

तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महत्तेजाः)
येनby whom
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
नीतःled
नीतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनी (धातु) → नीत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पुत्रः इति विशेषण
अभवत्became, came to be
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सभाम्assembly hall
सभाम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootसभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महाभागO greatly fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् भागः यस्य)
पिताfather
पिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (genitive), एकवचन
पितृवत्सलःaffectionate to his father
पितृवत्सलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपितृ + वत्सल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष/षष्ठी-तत्पुरुष (पितरि वत्सलः)
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
विरोचनःVirocana
विरोचनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविरोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विद्वान्learned, wise
विद्वान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विरोचनः/इन्द्रः इति विशेषण
इन्द्रःIndra (lord)
इन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
येनby whom
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहा + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् आत्मा यस्य)

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha: Kedāra narrative sphere

Type: kshetra

Listener: King (rājan)

Scene: A royal assembly (sabhā) scene: a radiant figure leads someone into court; then a lineage portrait of Virocana—wise, regal—standing with composed authority as Indra’s pride is checked.

V
Virocana
I
Indra

FAQs

Lineage is remembered not merely by birth but by virtues—wisdom, ancestral devotion, and heroic capacity.

The Kedārakhaṇḍa context continues; this verse is genealogical and does not specify a tīrtha.

No ritual is prescribed; ‘pitṛ-vatsala’ implies reverence toward ancestors (a dharmic value).