Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 152

तथेति मत्वा स बलिर्महात्मा हित्वा तदानीं त्रिदिवं मनस्वी । दैत्यैः समेतो गुरुणा च संगतो ययौ भुवं सोनुचरैः समेतः

tatheti matvā sa balirmahātmā hitvā tadānīṃ tridivaṃ manasvī | daityaiḥ sameto guruṇā ca saṃgato yayau bhuvaṃ sonucaraiḥ sametaḥ

ครั้นรับด้วยวาจา “ตถेติ—เป็นดังนั้น” พระพลีผู้มหาตมะผู้แน่วแน่ ก็ละไตรทิวะแล้วลงสู่แผ่นดิน พร้อมหมู่ไทตยะ มีครูเป็นผู้ติดตาม และรายล้อมด้วยบริวารของตน

तथाthus
तथा:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
इतिthus/so (quoting)
इति:
Sambandha (Quotative/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक अव्यय (quotative particle)
मत्वाhaving thought/considered
मत्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
बलिःBali
बलिः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महात्माgreat-souled
महात्मा:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to बलिः)
हित्वाhaving left/abandoned
हित्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
तदानीम्then/at that time
तदानीम्:
Sambandha (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
त्रिदिवम्heaven
त्रिदिवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रिदिव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मनस्वीhigh-minded
मनस्वी:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमनस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to बलिः)
दैत्यैःwith the Daityas
दैत्यैः:
Sahakari (Association/सहकारि)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
समेतःaccompanied
समेतः:
Karta (State/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + इ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गुरुणाwith the preceptor
गुरुणा:
Sahakari (Association/सहकारि)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
संगतःjoined/associated
संगतः:
Karta (State/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
भुवम्to the earth
भुवम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootभुव्/भू (प्रातिपदिक: भुवन/भू)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सोनुचरैःwith his attendants
सोनुचरैः:
Sahakari (Association/सहकारि)
TypeNoun
Rootसोऽनुचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (सः + अनुचराः = तस्य अनुचराः)
समेतःaccompanied
समेतः:
Karta (State/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + इ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Scene: Bali, steadfast, says ‘tathā’ and departs from the celestial realm, surrounded by Daityas, with Śukra as guru, and a large following moving toward earth.

B
Bali
Ś
Śukra
D
Daityas

FAQs

Right action requires movement toward the proper place and conditions; determination follows dharmic counsel.

The destination is clarified in the next verses as a great tīrtha on the Narmadā.

No new ritual here; it describes the transition toward performing the prescribed yajñas.