Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 62

Devanagari script

लिंगमेव परं ज्ञानं लिंगमेव परं तपः । लिंगमेव परो धर्मो लिंगमेव परा गतिः । तस्माल्लिंगात्परतरं यच्च किंचिन्न विद्यते

Transliteration

liṃgameva paraṃ jñānaṃ liṃgameva paraṃ tapaḥ | liṃgameva paro dharmo liṃgameva parā gatiḥ | tasmālliṃgātparataraṃ yacca kiṃcinna vidyate

Translation

ลึงค์เท่านั้นคือญาณสูงสุด ลึงค์เท่านั้นคือตบะสูงสุด ลึงค์เท่านั้นคือธรรมสูงสุด ลึงค์เท่านั้นคือคติสูงสุด เพราะฉะนั้นย่อมไม่มีสิ่งใดเลยยิ่งไปกว่าลึงค์

Word by Word

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: कर्ता/विषय (Subject/Topic)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• एव: alone/indeed
• एव: अवधारण (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्ययम् (emphatic/only)

• परम्: supreme
• परम्: विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘ज्ञानम्/तपः’ इत्यस्य विशेषणम्

• ज्ञानम्: knowledge
• ज्ञानम्: विधेय (Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: कर्ता/विषय (Subject/Topic)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• एव: alone/indeed
• एव: अवधारण (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्ययम्

• परम्: supreme
• परम्: विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘तपः’ इत्यस्य विशेषणम्

• तपः: austerity
• तपः: विधेय (Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: कर्ता/विषय (Subject/Topic)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• एव: alone/indeed
• एव: अवधारण (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्ययम्

• परः: supreme
• परः: विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘धर्मः’ इत्यस्य विशेषणम्

• धर्मः: dharma
• धर्मः: विधेय (Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: कर्ता/विषय (Subject/Topic)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• एव: alone/indeed
• एव: अवधारण (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्ययम्

• परा: supreme
• परा: विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘गतिः’ इत्यस्य विशेषणम्

• गतिः: goal, refuge
• गतिः: विधेय (Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• तस्मात्: from that
• तस्मात्: अपादान (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), पुं/नपुंसकलिङ्गम्, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative, 5th), एकवचनम्

• लिङ्गात्: from the liṅga
• लिङ्गात्: अपादान (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• परतरम्: higher/superior
• परतरम्: विधेय/विशेषण (Predicate/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक) + तरप् (तद्धित)
• Form: तद्धितान्त (comparative), नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘किंचित्’ इत्यस्य विशेषणम्

• यत्: which
• यत्: सम्बन्ध (Relative)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (relative pronoun), नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• किंचित्: anything
• किंचित्: कर्ता/विषय (Subject/Topic)
• Type: Noun
• Root: किम् (प्रातिपदिक)
• Form: अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun), नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• न: not
• न: निषेध (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम्

• विद्यते: exists/is found
• विद्यते: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु) (सत्तार्थे)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्

Speaker

Devas and allied beings (as part of stuti/praise)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāranātha Liṅga

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A cosmic liṅga (jyoti-stambha) rising beyond mountains and heavens; around it, symbolic emblems of jñāna (scripture), tapas (fire), dharma (scale/lotus), and gati (path of light) merge into one radiance.

Characters & Entities

• Liṅga (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s Liṅga is presented as the summit of knowledge, discipline, righteousness, and liberation—uniting all paths.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra-kṣetra, where Liṅga worship is celebrated as the highest spiritual attainment.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicit prescription: Liṅga-upāsanā (devotion to the Liṅga) as the foremost dharma and means to the highest goal.