Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 20

अहं गणश्च कुत्रत्याः क्व चायं वृषभः प्रभो । एते चान्ये च बहवः कुतो जाताश्च कुत्र वै

ahaṃ gaṇaśca kutratyāḥ kva cāyaṃ vṛṣabhaḥ prabho | ete cānye ca bahavaḥ kuto jātāśca kutra vai

ข้าพเจ้าและเหล่าคณะคณ (gaṇa) เหล่านี้มาจากไหน และโคอุศภะนี้มาจากไหน โอ้พระผู้เป็นเจ้า? แล้วเหล่าอื่นๆ อีกมากมายนี้—เกิดจากแหล่งใด และไปสู่ที่ใดกันเล่า

ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
gaṇaḥthe gaṇa (attendant)
gaṇaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
kutratyāḥfrom where (originating)
kutratyāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkutra (अव्यय) + tya (तद्धित प्रत्यय) → kutratya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; तद्धितान्त विशेषण (‘from where/of what place’)
kvawhere?
kva:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkva (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक अव्यय (interrogative adverb ‘where?’)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
ayamthis
ayam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; निर्देशवाचक (‘this’)
vṛṣabhaḥbull
vṛṣabhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvṛṣabha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
prabhoO lord
prabho:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
etethese
ete:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; निर्देशवाचक (‘these’)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
anyeothers
anye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
bahavaḥmany
bahavaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
kutaḥfrom where?
kutaḥ:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootkutaḥ (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक अव्यय (ablatival adverb ‘from where?’)
jātāḥborn
jātāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootjan (धातु) → jāta (कृदन्त/क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (‘born’)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
kutrawhere?
kutra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkutra (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक अव्यय (interrogative adverb ‘where?’)
vaiindeed
vai:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक अव्यय (particle ‘indeed/for sure’)

Gaṇeśa

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha

Type: kshetra

Scene: Gaṇeśa (or a gaṇa leader) gestures toward Śiva’s bull and the assembled gaṇas, asking about their source. The scene is set against snowy peaks with a cosmic, starry overlay hinting at metaphysical scope.

G
Gaṇas
V
Vṛṣabha (Nandin, implied)
Ś
Śiva (implied)

FAQs

True inquiry asks about origin and destination; such questioning prepares the mind for liberating knowledge taught by Śiva.

The Kedāra sacred region is the contextual frame; this verse is not a direct praise of a particular tirtha.

None; it is a metaphysical inquiry.