Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 1

नारद उवाच । नाडीजंघबकेनोक्तां वाचमाकर्ण्यभूपतिः । मार्कंडेयेन संयुक्तो बभूवातीव दुःखितः

nārada uvāca | nāḍījaṃghabakenoktāṃ vācamākarṇyabhūpatiḥ | mārkaṃḍeyena saṃyukto babhūvātīva duḥkhitaḥ

นารทกล่าวว่า: “ครั้นได้สดับถ้อยคำที่นาฑีชังฆะ-นกกระเรียนกล่าว พระราชาผู้มีฤๅษีมารกัณฑेयอยู่เคียงข้าง ก็เศร้าโศกยิ่งนัก”

नारदःNarada
नारदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
नाडी-जङ्घ-बकेनby (the one called) Nāḍī-jaṅgha-baka
नाडी-जङ्घ-बकेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनाडी (प्रातिपदिक) + जङ्घ (प्रातिपदिक) + बक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); समासः—बहुपद-तत्पुरुषः (विशेषण-सम्बन्धः)
उक्ताम्spoken, uttered
उक्ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); कर्मणि-भूतकृदन्त (past passive participle)
वाचम्speech, words
वाचम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
आकर्ण्यhaving heard
आकर्ण्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootकर्ण्/श्रु (धातु) → आकर्ण्य (क्त्वान्त/ल्यप्)
Formअव्यय, क्त्वान्त (Gerund/Absolutive) — ‘श्रुत्वा/आकर्ण्य’
भूपतिःthe king
भूपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
मार्कण्डेयेनwith Markandeya
मार्कण्डेयेन:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
संयुक्तःjoined, accompanied
संयुक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) → संयुक्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); कर्मणि-भूतकृदन्त
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
अतीवvery, exceedingly
अतीव:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb/intensifier)
दुःखितःsorrowful
दुःखितः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमाना)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

Nārada

Scene: A king sits heavy with sorrow beside the sage Mārkaṇḍeya; Nārada narrates from the side. The atmosphere is subdued—tearful eyes, bowed head, forest-āśrama setting, a crane-like figure implied as the prior speaker.

N
Nārada
N
Nāḍījaṃgha-baka
M
Mārkaṇḍeya
B
Bhūpati (the king, unnamed here)

FAQs

True instruction begins with humility and grief at wrongdoing; sorrow can become the doorway to dharmic correction when guided by sages.

No specific tīrtha is named in this verse; it functions as a narrative transition within the Himālaya-context episode.

None in this verse; it sets the emotional and dialogical context for subsequent guidance.