Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 99

लंकासमीपे दृष्ट्वैव सरः कृष्णोऽब्रवीद्वचः । कुरुशार्दूल पश्येदं सरो द्वादशयोजनम्

laṃkāsamīpe dṛṣṭvaiva saraḥ kṛṣṇo'bravīdvacaḥ | kuruśārdūla paśyedaṃ saro dvādaśayojanam

ใกล้ลังกา ครั้นเห็นสระน้ำแล้ว พระกฤษณะตรัสว่า “โอ้พยัคฆ์แห่งกุรุ จงดูสระนี้เถิด กว้างถึงสิบสองโยชน์”

लङ्कासमीपेnear Laṅkā
लङ्कासमीपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलङ्का-समীপ (प्रातिपदिक; लङ्का + समीप)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष-समास (लङ्कायाः समीपे)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having seen’
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय
सरःlake
सरः:
Karma (Object seen/कर्म)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म) एकवचन; ‘सरः’ (acc.=nom. in neuter)
कृष्णःKṛṣṇa
कृष्णः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वचःwords
वचः:
Karma (Object spoken/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; ‘words/speech’
कुरुशार्दूलO tiger among the Kurus
कुरुशार्दूल:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकुरु-शार्दूल (प्रातिपदिक; कुरु + शार्दूल)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; तत्पुरुष-समास
पश्यsee
पश्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन
सरःlake
सरः:
Karma (Appositional object/कर्म)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; वाक्ये ‘इदम् सरः’ इति (apposition)
द्वादशयोजनम्twelve-yojana (in extent)
द्वादशयोजनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वादश-योजन (प्रातिपदिक; द्वादश + योजन)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; द्विगु-समास (द्वादश योजनानि प्रमाणम्)

Kṛṣṇa (Keśava)

Tirtha: Unnamed Mahā-saras near Laṅkā (dvādaśa-yojana)

Type: kund

Scene: From the sky near Laṅkā, Kṛṣṇa points to an immense lake shimmering like dark sapphire; Bhīma looks down in astonishment; the shoreline curves beyond sight.

K
Kṛṣṇa
B
Bhīma
L
Laṅkā
S
Saraḥ (lake)

FAQs

The Purāṇas sanctify geography by divine attention—when the Lord points to a place, it becomes spiritually significant to remember and honor.

A lake near Laṅkā is indicated, but its proper tīrtha-name is not given in this verse alone.

None in this verse.