Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 49

ततः क्षणात्सर्वमासीदाविग्रं राजमं डलम् । व्यलोकयन्केशवं ते विस्मिताश्चाभवन्भृशम्

tataḥ kṣaṇātsarvamāsīdāvigraṃ rājamaṃ ḍalam | vyalokayankeśavaṃ te vismitāścābhavanbhṛśam

แล้วในชั่วขณะเดียว ที่ประชุมหลวงทั้งมวลก็สงบนิ่ง ปราศจากความอื้ออึง ครั้นแลมองพระเกศวะ ต่างก็พิศวงยิ่งนัก

tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
kṣaṇātin a moment / after a moment
kṣaṇāt:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (from)
sarvameverything
sarvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समस्त-समूहवाचक
āsītbecame/was
āsīt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस् धातु)
Formलङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन
avigramwithout strife, calm
avigram:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roota- (नञ्) + vigra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् sarvam प्रति; ‘अविग्रं’ = without conflict/without agitation
rāja-maṇḍalamthe assembly of kings
rāja-maṇḍalam:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक) + maṇḍala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘राज्ञां मण्डलम्’ = the circle/assembly of kings
vyalokayanlooking at
vyalokayan:
Kriya (Participial action)
TypeVerb
Rootvi-√lok (लोक् धातु) (शतृ)
Formशतृ-प्रत्यय (present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘looking around/looking at’ (agreeing with implied subject ‘they/he’)
keśavamKeśava (Kṛṣṇa)
keśavam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkeśava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
tethey
te:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
vismitāḥastonished
vismitāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√smi (स्मि/स्मय्) (कृदन्त क्त) → vismita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्यय; te इत्यस्य विशेषणम्
caand
ca:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
abhavanbecame
abhavan:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू धातु)
Formलङ्, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; ‘became’
bhṛśamgreatly
bhṛśam:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootbhṛśam (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = exceedingly, greatly

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced)

Scene: The royal hall freezes: banners and garments seem motionless; all eyes turn toward Keśava at the center, whose composure contrasts with the assembly’s shock.

K
Keśava (Kṛṣṇa)
R
Rāja-maṇḍala (assembly of kings)

FAQs

True sovereignty belongs to the Divine; when the Lord acts, even kings fall silent in recognition of higher dharma.

None is indicated in this verse.

None.