Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 41

चक्रं समुद्यतं दृष्ट्वा मया तस्मिन्रणाजिरे । कामाख्या नाम मां देवी पुरः स्थित्वा वचोऽब्रवीत्

cakraṃ samudyataṃ dṛṣṭvā mayā tasminraṇājire | kāmākhyā nāma māṃ devī puraḥ sthitvā vaco'bravīt

เมื่อเห็นข้ายกจักรขึ้นในสมรภูมินั้น เทวีผู้มีนามว่า กามาขยา ยืนอยู่เบื้องหน้าข้าแล้วตรัสถ้อยคำนี้

चक्रम्the discus
चक्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
समुद्यतम्raised
समुद्यतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-उद्-यम् (धातु) → उद्यत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त, विशेषण (चक्रम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
मयाby me
मया:
Karana (Agentive instrumental/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम
रण-अजिरेin the battlefield
रण-अजिरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक) + अजिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष (रणस्य अजिरम् = battlefield-court/arena)
कामाख्याKāmākhyā
कामाख्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकामाख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नामविशेष (proper name)
नामby name
नाम:
Sambandha (Apposition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशक (particle meaning 'named/called')
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पुरःin front
पुरः:
Adhikarana (Spatial context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place: in front)
स्थित्वाhaving stood
स्थित्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (having stood)
वचःwords, speech
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Janārdana

Tirtha: Kāmākhyā

Type: kshetra

Scene: On the battlefield, as the discus is raised, Devī Kāmākhyā manifests directly before the wielder—calm, commanding, stopping the impending strike with presence and speech.

J
Janārdana
K
Kāmākhyā Devī
C
Cakra (discus)

FAQs

The Purāṇas portray harmony of divine powers: the Goddess intervenes to guide even the supreme protector toward a higher dhārmic outcome.

Kāmākhyā is invoked by name, strongly pointing to her celebrated sacred locus in Purāṇic sacred geography.

None explicitly in this verse; it introduces the Goddess’s directive.