Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 56

एवमुच्चरमाणं मां प्रशस्याहापि पद्मभूः । साध्वेतन्नारदेनोक्तं धर्मैतद्वचनं कुरु । सम्मानय गुहं चापि गुहः स्वामी यतो हि नः । एवमुक्ते ब्रह्मणा च धर्मो वचनमब्रवीत्

evamuccaramāṇaṃ māṃ praśasyāhāpi padmabhūḥ | sādhvetannāradenoktaṃ dharmaitadvacanaṃ kuru | sammānaya guhaṃ cāpi guhaḥ svāmī yato hi naḥ | evamukte brahmaṇā ca dharmo vacanamabravīt

เมื่อข้าพเจ้ากล่าวดังนี้อยู่ ปัทมภู (พรหมา) ได้สรรเสริญข้าพเจ้าแล้วตรัสว่า: “ดีนัก—นารทกล่าวไว้ชอบแล้ว โอ้ ธรรมะ จงกระทำตามวาจานี้ และจงถวายความเคารพแด่คุหะด้วย เพราะคุหะเป็นองค์นายเหนือเราทั้งหลาย” ครั้นพรหมาตรัสดังนี้แล้ว ธรรมะจึงทูลตอบด้วยถ้อยคำนี้

evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
uccaramāṇamuttering, reciting
uccaramāṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootuccar (धातु) + śatṛ (शतृ) वर्तमानकृदन्त
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (accusative singular neuter), कर्मणि प्रयुक्तं (used as object-qualifier)
māmme
mām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; द्वितीया विभक्ति एकवचनम् (accusative singular)
praśasyahaving praised
praśasya:
Kriyā (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootpra-śaṃs (धातु) + ल्यप् (ल्यप्)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया (having praised)
āhasaid
āha:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootah (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्
apialso
api:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also/even)
padmabhūḥPadmabhū (Brahmā)
padmabhūḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpadma + bhū (प्रातिपदिक); पद्मभू (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचनम् (nominative singular); तत्पुरुषः (padmāt bhavati iti)
sādhuwell done; good
sādhu:
Sambandha (Interjection/निपात)
TypeIndeclinable
Rootsādhu (अव्यय/विशेषण)
Formअव्यय; अनुमोदनार्थक निपात (approbative particle)
etatthis
etat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (nom./acc. sg.); अत्र कर्मरूपेण (as object)
nāradeṇaby Nārada
nāradeṇa:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootnārada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति एकवचनम् (instrumental singular)
uktamsaid, spoken
uktam:
Karma (Object complement/कर्मविशेषण)
TypeVerb
Rootvac (धातु) + kta (क्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; कर्मणि (said/spoken)
dharmaO Dharma
dharma:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन एकवचनम् (vocative singular)
etatthis
etat:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootetad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying vacanam)
vacanamword, instruction
vacanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति एकवचनम् (accusative singular)
kurudo, carry out
kuru:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/imperative); मध्यमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्
sammānayahonour, respect
sammānaya:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-mān (धातु)
Formलोट् (imperative); मध्यमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्
guhamGuha (Skanda)
guham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootguha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति एकवचनम् (accusative singular)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
apialso
api:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-कार (also)
guhaḥGuha
guhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootguha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचनम् (nominative singular)
svāmīlord, master
svāmī:
Karta (Predicate nominal/कर्तृसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsvāmin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचनम् (nominative singular); विधेय (predicate nominative)
yataḥbecause
yataḥ:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootyataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक अव्यय (causal relative adverb: because/for)
hiindeed
hi:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/प्रमाणार्थक निपात (indeed)
naḥof us, our
naḥ:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी विभक्ति बहुवचनम् (genitive plural)
evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
uktewhen (this) was said
ukte:
Adhikaraṇa (Locative circumstance/अधिकरण)
TypeVerb
Rootvac (धातु) + kta (क्त)
Formभूतकृदन्त; सप्तमी एकवचनम् नपुंसकलिङ्गे (locative absolute-like: when it was said)
brahmaṇāby Brahmā
brahmaṇā:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति एकवचनम् (instrumental singular)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
dharmaḥDharma
dharmaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचनम् (nominative singular)
vacanamspeech, words
vacanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति एकवचनम् (accusative singular)
abravītspoke, said
abravīt:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्

Narrator within Māheśvarakhaṇḍa tradition (Sūta/Lomaharṣaṇa), reporting Brahmā’s instruction and Dharma’s response

Tirtha: Stambhatīrtha (introduced in subsequent verses)

Listener: Brahmā, Dharma, and the divine assembly (with Nārada as catalyst)

Scene: A celestial sabhā: Brahmā (Padmabhū) seated on a lotus, addressing Dharma personified; Nārada present; Skanda/Guha’s eminence acknowledged, with attendants and subtle aura of command.

B
Brahmā (Padmabhū)
N
Nārada
D
Dharma
G
Guha (Skanda/Kārttikeya)

FAQs

Divine order (Dharma) is guided by higher counsel (Brahmā and Nārada), and honoring Skanda/Guha is affirmed as rightful devotion.

The verse sets the narrative authority that leads into Stambhatīrtha’s proclamation and merit (phala-śruti) later in the chapter.

The prescription is ‘sammānaya’—to honor Guha (Skanda); no specific vrata details are in this verse.