Adhyaya 57
Mahesvara KhandaKaumarika KhandaAdhyaya 57

Adhyaya 57

บทนี้ดำเนินเป็นบทสนทนาเริ่มด้วยถ้อยคำของนารท มุนี เล่าว่านารทพร้อมพราหมณ์ทั้งหลายบำเพ็ญการบูชามเหศวร และเพื่อเกื้อกูลสรรพโลกได้สถาปนาพระศังกร ณ สถานศักดิ์สิทธิ์ชื่อมหีนครกะ อีกทั้งชี้ถึงเคดารลิงคะอันประเสริฐซึ่งอยู่ทางเหนือของอัตรีศะ กล่าวยกย่องว่าเป็นผู้ทำลายบาปหนักทั้งปวง ลำดับพิธีกรรมระบุไว้ว่า ให้สรงน้ำที่อัตริกุณฑะ ทำศราทธะตามแบบแผน กราบอัตรีศะ แล้วจึงไปเฝ้าดาร์ศนะเคดาร ผู้ปฏิบัติตามนี้ย่อมเป็น “ผู้มีส่วนในโมกษะ” (มุกติ-ภาค) ต่อจากนั้นให้สรงน้ำที่โกฏิตีรถะแล้วเฝ้าพระรุทระในนามนีลกัณฐะ จากนั้นกราบชัยอาทิตยะย่อมได้บรรลุรุทรโลก ชัยอาทิตยะยังเป็นที่บูชาของผู้ประเสริฐหลังสรงน้ำในบ่อ และมีคำมั่นคุ้มครองว่าด้วยพระกรุณาของท่าน วงศ์ตระกูลจะไม่ถูกทำลาย ตอนท้ายเป็นผลश्रุติว่า ผู้ฟังมหาตมยะของมหีนครกะโดยครบถ้วนย่อมพ้นจากบาปทั้งสิ้น

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच । ततो विप्रा नारदश्च समाराध्य महेश्वरम् । महीनगरके पुण्ये स्थापयामास शंकरम्

นารทกล่าวว่า: ครั้นแล้วพราหมณ์ทั้งหลาย—และนารทด้วย—ได้บูชามเหศวรโดยชอบแล้ว จึงได้สถาปนาพระศังกรไว้ ณ สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ชื่อมหีนคร

Verse 2

लोकानां च हितार्थाय केदारं लिंगमुत्तमम् । अत्रीशादुत्तरे भागे महापातकनाशनम्

เพื่อเกื้อกูลแก่สรรพโลก ณ ที่นี้มีลึงค์เกดารอันประเสริฐ ตั้งอยู่ทางทิศเหนือแห่งอัตรีศะ และเป็นผู้ทำลายมหาบาปทั้งปวง

Verse 3

अत्रिकुण्डे नरः स्नात्वा श्राद्धं कृत्वा यथाविधि । अत्रीशं च नमस्कृत्य केदारं यः प्रपश्यति

ผู้ใดอาบน้ำในอัตริกุณฑะ ทำศราทธะตามพระวินัย ถวายนมัสการแด่อัตรีศะ แล้วจึงได้เห็นเกดาร—ผู้นั้นย่อมได้รับ (บุญผลที่ทรงสรรเสริญ)

Verse 4

मातुः स्तन्यं पुनर्नैव स पिबेन्मुक्तिभाग्भवेत् । ततो रुद्रो नीलकंठं नारदाय महात्मने

เขาจะไม่ดื่มน้ำนมมารดาอีกเลย และย่อมเป็นผู้มีส่วนในโมกษะ (ความหลุดพ้น) จากนั้นพระรุทระได้กล่าวถึงนีลกัณฐะแก่พระนารทผู้มีจิตยิ่งใหญ่

Verse 5

स्वयं दत्त्वा स्वयं तस्थौ महीनगरके शुभे । कोटितीर्थे नरः स्नात्वा नीलकंठं प्रपश्यति

เมื่อประทานพรด้วยตนเองแล้ว พระองค์ก็ดำรงอยู่ ณ มหีนครกะอันเป็นมงคล ผู้ใดอาบน้ำที่โกฏิตีรถะ ย่อมได้เฝ้าดู (ทัศนะ) นีลกัณฐะ

Verse 6

जयादित्यं नमस्कृत्य रुद्रलोकमवाप्नुयात् । जयादित्यं पूजयंति कूपे स्नात्वा नरोत्तमाः

เมื่อถวายบังคมแด่ชัยอาทิตยะแล้ว ย่อมบรรลุถึงรุทรโลก เหล่ามนุษย์ผู้ประเสริฐ เมื่ออาบน้ำในบ่อแล้ว จึงบูชาชัยอาทิตยะ

Verse 7

न तेषां वंशनाशोऽस्ति जयादित्यप्रसादतः । इदं ते कथितं पार्थ महीनगरकस्य च

ด้วยพระกรุณาแห่งชัยอาทิตยะ วงศ์ตระกูลของพวกเขาย่อมไม่ถึงความพินาศ โอ้ปารถะ เรื่องนี้ได้กล่าวแก่ท่านแล้วเกี่ยวกับมหีนครกะด้วย

Verse 8

आख्यानं सकलं श्रुत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

เมื่อได้ฟังเรื่องราวศักดิ์สิทธิ์นี้โดยครบถ้วน ย่อมพ้นจากบาปทั้งปวง

Verse 57

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वरखण्डे कौमारिकाखंडे नीलकंठमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

ดังนี้ จบบทที่ห้าสิบเจ็ด อันมีนามว่า “พรรณนามหิมาแห่งนีลกัณฐะ” ในเกามาริกาขัณฑะ แห่งมหेशวรขัณฑะแรก ของศรีสกันทมหาปุราณะ ภายในเอกาศีติ-สาหัสรีสังหิตา