Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 4

ततो हृष्टः प्रमुदितः कृतकृत्यः पितामहः । ज्ञात्वा क्षेत्रस्य माहात्म्यं स्वयं लिंगं चकार ह

tato hṛṣṭaḥ pramuditaḥ kṛtakṛtyaḥ pitāmahaḥ | jñātvā kṣetrasya māhātmyaṃ svayaṃ liṃgaṃ cakāra ha

ครั้นแล้วปิตามหะ (พระพรหม) ก็ยินดีปรีดา รู้สึกว่ากิจสำเร็จสมบูรณ์ ครั้นทราบมหิมาแห่งเขตศักดิ์สิทธิ์นั้น จึงทรงสร้างลึงค์ขึ้นด้วยพระองค์เอง

ततःthen
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
हृष्टःdelighted
हृष्टः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootहृष् (धातु) → हृष्ट (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Past passive participle (क्त)
प्रमुदितःjoyful
प्रमुदितः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootप्र+मुद् (धातु) → प्रमुदित (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Past passive participle (क्त)
कृतकृत्यःone who has accomplished his task
कृतकृत्यः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त, क्त; √कृ) + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (कृतं कृत्यं येन); Nominative singular
पितामहःPitāmaha (Brahmā)
पितामहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootज्ञा (धातु) → ज्ञात्वा (क्त्वान्त)
Formअव्ययीभाव-रूपेण कृदन्तम्; क्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund)
क्षेत्रस्यof the sacred place/field
क्षेत्रस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular
माहात्म्यम्greatness, sanctity
माहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta-viseshana (Agent qualifier)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
लिङ्गम्liṅga (emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
चकारmade/constructed
चकार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; Perfect 3rd sg.
indeed/for emphasis
:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)

Nārada

Type: kshetra

Listener: Phālguna (overall addressee in the unit)

Scene: Brahmā, joyous and fulfilled, fashions a liṅga after realizing the kṣetra’s greatness; artisanship as devotion.

N
Nārada
B
Brahmā (Pitāmaha)
L
Liṅga
K
Kṣetra (sacred region)

FAQs

Recognizing a kṣetra’s sanctity inspires dharmic action—here, the establishment of a liṅga to anchor worship and merit.

An unnamed kṣetra is praised; it is the setting for the Brahmeśa Liṅga and Brahmasaras described in subsequent verses.

Implicitly, liṅga-making/establishment (liṅga-pratiṣṭhā) as a sacred act, though details are not specified here.