Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

नारदीयं सरो ह्येतद्विख्यात जगतीतले । महता पुण्ययोगेन देवैरपि हि लभ्यते

nāradīyaṃ saro hyetadvikhyāta jagatītale | mahatā puṇyayogena devairapi hi labhyate

สระนารทียะ (Nāradīya) นี้เลื่องลือไปทั่วพื้นพิภพ; แท้จริงแล้ว ต้องอาศัยการบรรจบแห่งบุญอันยิ่งใหญ่จึงจะเข้าถึงได้—แม้เหล่าเทวะก็เช่นกัน

नारदीयम्Nārada’s, related to Nārada
नारदीयम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनारदीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम् (qualifying सरः)
सरःlake
सरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
हिindeed
हि:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; हेत्वर्थ/निश्चय ‘indeed/for’
एतत्this
एतत्:
Visheshya (Apposition/विशेष्य)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; demonstrative
विख्यातम्renowned
विख्यातम्:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP) used predicatively, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; agrees with एतत्/सरः
जगतीतलेon the surface of the world
जगतीतले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजगत् + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष: ‘जगत्याः तलम्’
महताby great
महता:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुं, तृतीया (3), एकवचन; विशेषणम् (qualifying पुण्ययोगेन)
पुण्ययोगेनthrough a conjunction of merit (great merit)
पुण्ययोगेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपुण्य + योग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; करण; समासः—तत्पुरुष: ‘पुण्यस्य योगः’
देवैःby the gods
देवैः:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; agent in passive
अपिeven
अपि:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात; ‘even/also’
हिindeed
हि:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; emphasis
लभ्यतेis obtained
लभ्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), कर्मणि-प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष (3), एकवचन

Nārada

Tirtha: Nāradīya-saras

Type: kund

Listener: Pārtha

Scene: A panoramic view of the celebrated lake with pilgrims arriving from afar; above, subtle celestial beings also seeking access, suggesting ‘deva-durlabha’ attainment through merit.

N
Nāradīya-saras
D
devas

FAQs

Access to the most potent tīrthas is itself the fruit of accumulated puṇya, highlighting grace and dharmic effort.

Nāradīya-saras, described as famous on earth and difficult to attain.

No specific ritual; the verse stresses the rarity of reaching the tīrtha due to required puṇya.