Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 21

भरद्वाजेश्वरं लिंगं स्थापितं सुमनोहरम् । तत्र कृत्वा सरो रम्यं परां मुदमवाप्तवान्

bharadvājeśvaraṃ liṃgaṃ sthāpitaṃ sumanoharam | tatra kṛtvā saro ramyaṃ parāṃ mudamavāptavān

ได้ประดิษฐานลึงค์อันงดงามน่ารื่นรมย์ มีนามว่า “ภรทวาเชศวร” แล้วสร้างสระอันร่มรื่น ณ ที่นั้น และบรรลุปีติอันประเสริฐยิ่ง

भरद्वाजेश्वरम्Bharadvājeśvara
भरद्वाजेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभरद्वाज + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—भरद्वाजस्य ईश्वरः (षष्ठी-तत्पुरुष)
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्थापितम्installed
स्थापितम्:
Kriya (Predicate participle)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + णिच् → स्थापि; स्थापित (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अर्थः—‘installed’
सुमनोहरम्very beautiful
सुमनोहरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + मनोहर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—सु-मनोरमः/मनोहरः (कर्मधारय/उपपद)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive); धातुः—कृ
सरःa lake
सरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (सरः = सरस्-शब्दस्य द्वितीया एकवचन)
रम्यम्lovely
रम्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पराम्supreme/great
पराम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मुदम्joy
मुदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अवाप्तवान्obtained
अवाप्तवान्:
Kriya (Main predicate)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु) → अवाप्त (कृदन्त)
Formक्तवत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अर्थः—‘obtained’

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Tirtha: Bharadvājeśvara-saras

Type: kund

Scene: A beautiful liṅga shrine labeled Bharadvājeśvara is consecrated; beside it a newly formed charming lake glitters; the founder’s face shows serene, fulfilled joy.

B
Bharadvājeśvara
Ś
Śiva (liṅga)

FAQs

Creating sacred infrastructure—liṅga-pratiṣṭhā and a tīrtha—becomes a direct cause of exalted joy and merit.

The kṣetra where the Bharadvājeśvara liṅga is established and a beautiful lake (saras) is created.

Liṅga-sthāpanā (establishing a Śiva-liṅga) and the making of a sacred waterbody (saras) as a dhārmic act.