Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 109

संसाराख्यमतोऽनये ये ग्राहग्रस्ता न संशयः । अथ ब्राह्मणभेदांस्त्वमष्टो विप्रावधारय

saṃsārākhyamato'naye ye grāhagrastā na saṃśayaḥ | atha brāhmaṇabhedāṃstvamaṣṭo viprāvadhāraya

ฉะนั้น ผู้ที่ถูก ‘สังสาร’ นี้ครอบงำ ย่อมไม่ต้องสงสัยว่าเหมือนผู้ถูกจระเข้คาบไว้ บัดนี้ โอ้พราหมณ์ จงรับรู้จากเราถึงพราหมณ์แปดจำพวก

saṃsārākhyamcalled ‘saṃsāra’
saṃsārākhyam:
Karma (Object/Predicate complement)
TypeAdjective
Rootsaṃsāra (प्रातिपदिक) + ākhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (संसार-आख्यम् = ‘संसार-नामकं’)
ataḥtherefore
ataḥ:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक-निपात (therefore)
anayeby this (method/teaching)
anaye:
Karaṇa (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootanaya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
yethose who
ye:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धबोधक-यः
grāhagrastāḥseized by a crocodile
grāhagrastāḥ:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootgrāha (प्रातिपदिक) + grasta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः तृतीया-तत्पुरुषः (ग्राहेण ग्रस्ताः)
nanot
na:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
saṃśayaḥdoubt
saṃśayaḥ:
Karta (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
athanow/then
atha:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भार्थक-निपात (now/then)
brāhmaṇabhedānthe divisions of Brahmins
brāhmaṇabhedān:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक) + bheda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्राह्मणानां भेदाः)
tvamyou
tvam:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
aṣṭaueight
aṣṭau:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootaṣṭan (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक
vipraO Brahmin
vipra:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
avadhārayaunderstand/ascertain
avadhāraya:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootava + √dhṛ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

Lomaharṣaṇa (Sūta), contextually within Māheśvarakhaṇḍa narration to the sages

Listener: brāhmaṇa addressed as 'tvam… vipra'

Scene: A human figure caught in a crocodile’s jaws in a swirling river labeled 'saṃsāra'; a teacher-sage on the bank raises a hand in instruction, pointing to a palm-leaf manuscript titled 'aṣṭa brāhmaṇa-bhedāḥ'.

FAQs

Worldly bondage is depicted as a near-inescapable grasp, and the text turns to dharma-clarification through defining brāhmaṇa categories.

No tīrtha is referenced; the passage is doctrinal/ethical instruction.

None directly; it introduces a dharma taxonomy (brāhmaṇa-bheda) rather than a specific rite.