Previous Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 104

एवं प्रभावाः परिकीर्तिता मया समासतस्तीर्थवरेऽत्र देव्यः । चतुर्दशैवार्जुन पूजिता याश्चतुर्दशस्थानवरैर्नृमुख्यैः

evaṃ prabhāvāḥ parikīrtitā mayā samāsatastīrthavare'tra devyaḥ | caturdaśaivārjuna pūjitā yāścaturdaśasthānavarairnṛmukhyaiḥ

ดังนี้แล โอ้อรชุน เราได้กล่าวโดยสรุปถึงอานุภาพของเหล่าพระเทวี ณ ตีรถะอันประเสริฐนี้ พระเทวีทั้งสิบสี่พระองค์ได้รับการบูชา และทรงสถิตสัมพันธ์กับสถานอันเลิศสิบสี่แห่งที่ชนผู้ประเสริฐเคารพนับถือ

evaṃthus
evaṃ:
Sambandha/Avyaya (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootevaṃ (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
prabhāvāḥpowers/effects
prabhāvāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootprabhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
parikīrtitāḥdescribed/celebrated
parikīrtitāḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpari-√kīrt (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘(मया) परिकीर्तिताः’ = have been described
mayāby me
mayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया (3rd), एकवचन
samāsatasbriefly
samāsatas:
Sambandha/Avyaya (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsamāsatas (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) = संक्षेपेण (in brief)
tīrtha-varein the excellent tīrtha
tīrtha-vare:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक) + vara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘तीर्थवरे’ = श्रेष्ठे तीर्थे (in the best sacred place)
atrahere
atra:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
devyaḥgoddesses
devyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
caturdaśafourteen
caturdaśa:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootcaturdaśa (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-शब्दः; विशेषणरूपेण (numeral adjective)
evaindeed/only
eva:
Sambandha/Avyaya (Particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात (particle of emphasis)
arjunaO Arjuna
arjuna:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootarjuna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
pūjitāḥworshipped
pūjitāḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√pūj (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘पूजिताः’ = worshipped
yāḥwho/which (those who)
yāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धबोधकः सापेक्ष-सर्वनाम
caturdaśa-sthāna-varaiḥby the best of the fourteen places
caturdaśa-sthāna-varaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootcaturdaśa (संख्या) + sthāna (प्रातिपदिक) + vara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; ‘चतुर्दशस्थानवरैः’ = चतुर्दशेषु स्थानेषु श्रेष्ठैः (by the best among the fourteen places)
nṛ-mukhyaiḥby eminent men
nṛ-mukhyaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootnṛ (प्रातिपदिक) + mukhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; ‘नृमुख्यैः’ = नराणां मुख्यैः (by leading men)

Narrator addressing Arjuna (Bhārata-context addressee)

Type: kshetra

Listener: Arjuna

Scene: A schematic sacred map: fourteen shrines/stations around a central tīrtha, each marked by a Devī emblem; a pilgrim group led by a guide-priest moves from station to station, carrying flowers and lamps.

A
Arjuna
D
Devyaḥ (Goddesses)
T
Tīrtha

FAQs

Sacred geography is mapped through Devī worship: multiple stations within a tīrtha collectively radiate protection and merit.

The verse refers to “this excellent tīrtha” (tīrthavara) without naming it explicitly in the line; it summarizes the chapter’s local māhātmya.

Worship (pūjā) of the Devīs—specifically a set of fourteen—at their associated sacred stations.