सुखिनो दुःखिनश्चैव प्राणिनः शास्त्रदर्शिनः । अष्टाविंशतिलक्षैश्च गुणमेकैकमीश्वरः
sukhino duḥkhinaścaiva prāṇinaḥ śāstradarśinaḥ | aṣṭāviṃśatilakṣaiśca guṇamekaikamīśvaraḥ
สรรพสัตว์ทั้งหลายปรากฏทั้งผู้เป็นสุขและผู้เป็นทุกข์ และเป็นผู้เห็นคำสอนแห่งศาสตรา และพระอีศวรทรงจัดสรรคุณแต่ละประการเป็นส่วนๆ ตามประมาณที่นับได้ยี่สิบแปดแสน อันแผ่ไพศาลในหมู่สัตว์
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative convention)
Scene: A cosmic tableau: Īśvara overseeing a vast field of beings, each marked with subtle color-coding of guṇas; some hold scriptures (śāstra-darśin), others are caught in pleasure/pain cycles.
Diversity of experience—happiness, suffering, and spiritual insight—arises within a vast cosmic distribution governed by Īśvara and shaped by guṇas.
No tīrtha is praised in this verse; it discusses cosmic classification of beings.
No ritual instruction appears; the focus is on understanding creation through śāstra and guṇa theory.