Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 107

वैदिशे नगरे विप्रो नाम्नाऽसं धर्मजालिकः । वेदवेदांगतत्त्वत्रः स्मृतिशास्त्रार्थविद्वरः

vaidiśe nagare vipro nāmnā'saṃ dharmajālikaḥ | vedavedāṃgatattvatraḥ smṛtiśāstrārthavidvaraḥ

ในนครไวทีศะ ข้าพเจ้าเป็นพราหมณ์นามว่า ธรรมชาลิกะ ผู้รู้ตัตตวะแห่งพระเวทและเวทางคะ และเป็นบัณฑิตผู้ชำนาญความหมายแห่งสมฤติและศาสตรา

वैदिशेin Vaidiśa (of Vidिशा)
वैदिशे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवैदिश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; विशेषण (नगर)
नगरेin the city
नगरे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
विप्रःa brāhmaṇa
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; ‘by name’ (instrumental of specification)
असम्I was
असम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘I was’
धर्मजालिकःDharmajālika (name/title)
धर्मजालिकः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + जालिक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (धर्मस्य जालिकः/धर्मजालिकः); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; नामरूपेण
वेदवेदाङ्गतत्त्वत्रःknower of the truths of Veda and Vedāṅgas
वेदवेदाङ्गतत्त्वत्रः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवेद (प्रातिपदिक) + वेदाङ्ग (प्रातिपदिक) + तत्त्व (प्रातिपदिक) + त्र (प्रातिपदिक/प्रत्ययान्त ‘ज्ञ’)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘वेद-वेदाङ्ग-तत्त्व-त्रः’ = वेदवेदाङ्गतत्त्वेषु त्रः/ज्ञः (knower)
स्मृतिशास्त्रार्थविद्वरःexcellent knower of the meanings of Smṛti-śāstras
स्मृतिशास्त्रार्थविद्वरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्मृति (प्रातिपदिक) + शास्त्र (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + विद् (धातु, कृदन्त ‘विद्/विद्वस्’) + वर (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘स्मृति-शास्त्र-अर्थ-विद्-वरः’ = best knower of meanings of smṛti-texts

Bāla (continuing past-life narration)

Tirtha: Vaidīśa (Vidiśā)

Type: kshetra

Listener: Interlocutor

Scene: A learned brāhmaṇa in the city of Vaidīśa, surrounded by manuscripts and students; urban sacred learning environment, hinting at future moral dissonance.

V
Vaidīśa
D
Dharmajālika

FAQs

The Purāṇa frames karmic history through past lives, showing that learning and dharma form part of one’s unfolding spiritual account.

No tīrtha is glorified; a geographic setting is given: the city of Vaidīśa, as part of the narrative.

None; the verse describes scriptural learning (Veda, Vedāṅga, Smṛti, Śāstra) rather than a specific rite.