Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 123

त्वयान्यथा प्रतिज्ञातमुक्तं चैवान्यथा पुनः । त्वद्दोषो नायमस्माकं तद्वचः श्रृणुमो हि ये

tvayānyathā pratijñātamuktaṃ caivānyathā punaḥ | tvaddoṣo nāyamasmākaṃ tadvacaḥ śrṛṇumo hi ye

ท่านได้ปฏิญาณไว้ประการหนึ่ง แต่กลับกล่าวเป็นอีกประการหนึ่งอีกครั้ง โทษนี้เป็นของท่าน มิใช่ของเรา เพราะเรามีเพียงผู้สดับถ้อยคำของท่านเท่านั้น

त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, त्रिलिङ्ग; तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular)
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
प्रतिज्ञातम्promised
प्रतिज्ञातम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootप्रति-√ज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
उक्तम्said
उक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Root√वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
त्वत्-दोषःyour fault
त्वत्-दोषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वत् (युष्मद्-प्रातिपदिक) + दोष (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative); पुल्लिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
अस्माकम्of us
अस्माकम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (सम्बन्ध) विभक्ति, बहुवचन (Genitive plural)
तत्-वचःthat statement
तत्-वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वचस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष (demonstrative determinative); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
शृणुमःwe hear / we listen
शृणुमः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle, causal/emphatic)
येwho (those who)
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (relative pronoun)

Lomaharṣaṇa (Sūta) addressing the sages (deduced)

Scene: A council-like confrontation: a speaker is challenged by attentive listeners who point out contradiction between promise and later speech; the atmosphere is solemn, ethical, and judicial.

FAQs

A broken promise is the speaker’s moral fault; dharma demands consistency between vow and speech.

No specific site is praised; the verse focuses on universal dharma regarding vows and truthful speech.

None stated; the emphasis is on ethical discipline (satya and pratijñā-pālana).