Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 31

चतुर्हस्तं तुलाकाष्ठमव्रणं कारयेत्स्थिरम् । खदिरार्जुनवृक्षाणां शिंशपाशालजं त्वथ

caturhastaṃ tulākāṣṭhamavraṇaṃ kārayetsthiram | khadirārjunavṛkṣāṇāṃ śiṃśapāśālajaṃ tvatha

พึงให้ทำคานตาชั่งที่มั่นคง ไร้ตำหนิ ยาวสี่ศอก; ทำด้วยไม้ขทิระหรือไม้อรชุน หรือมิฉะนั้นด้วยไม้ศิงศปาหรือไม้ศาละ

चतुःहस्तम्four-cubit (in length)
चतुःहस्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; द्विगुसमासः—चतुरः हस्ताः यस्य तत् (measure: four cubits)
तुलाकाष्ठम्the balance-beam (wood for a scale)
तुलाकाष्ठम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतुला (प्रातिपदिक) + काष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—तुलायाः काष्ठम्
अव्रणम्unwounded, without cracks/defects
अव्रणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअ (उपसर्ग/निषेध) + व्रण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नञ्-समासार्थक विशेषणम्
कारयेत्should have (it) made / should cause to be made
कारयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) [णिच् causative: कारय-]
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्; णिच् (causative)
स्थिरम्firm, steady
स्थिरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (तुलाकाष्ठस्य)
खदिरार्जुनवृक्षाणाम्of the khadira and arjuna trees
खदिरार्जुनवृक्षाणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootखदिर (प्रातिपदिक) + अर्जुन (प्रातिपदिक) + वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (खदिरः च अर्जुनः च) + वृक्षाणाम् (of the trees)
शिंशपाशालजम्made from śiṃśapā and śāla (wood)
शिंशपाशालजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशिंशपा (प्रातिपदिक) + शाल (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (शिंशपा-शाल)-द्वन्द्व + ज (born/produced from) = तद्धितार्थक विशेषणम्
तुindeed/and
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः (emphasis/contrast)
अथthen/now
अथ:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमण/आरम्भसूचक निपातः

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced)

Scene: A ritual workshop scene: artisans prepare a long, polished wooden balance-beam; sacred threads and water-pot nearby; a clean platform marked for rite.

K
Khadira
A
Arjuna (tree)
Ś
Śiṃśapā
Ś
Śāla

FAQs

Purity and integrity matter: even the materials used in dharmic procedures must be sound and untainted.

No tīrtha is referenced; it lists acceptable woods for the balance-beam.

A four-hasta, defect-free, sturdy balance-beam should be made from khadira/arjuna or śiṃśapā/śāla wood.