Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 12

तत्तथा भविता सर्वमप्यत्रस्थं सदैव हि । एवमुक्त्वा गते विष्णौ निवेश्य स्वकलां प्रभो

tattathā bhavitā sarvamapyatrasthaṃ sadaiva hi | evamuktvā gate viṣṇau niveśya svakalāṃ prabho

“สิ่งทั้งปวงนั้นจักเป็นไปดังนั้นแน่นอน และจักดำรงอยู่ ณ ที่นี้ตลอดกาล” ครั้นตรัสดังนี้แล้ว เมื่อพระวิษณุเสด็จไป พระผู้เป็นเจ้าทรงสถาปนาพระภาคแห่งเทวานุภาพของพระองค์ไว้

तत्that
तत्:
Karma/Pratipādya (That which is referred to)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; निर्देश (that/it)
तथाso, in that way
तथा:
Kriya-visheshaṇa
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/so)
भविताwill be
भविता:
Kriya
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘will be/will happen’
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनामसदृश-विशेषण/संज्ञा
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-भाव (also/even)
अत्रस्थम्situated here
अत्रस्थम्:
Visheshana (Qualifier of ‘सर्वम्’)
TypeAdjective
Rootअत्र (अव्यय) + स्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अव्ययपूर्वपद: ‘अत्र स्थितम्’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (located here)
सदैवalways
सदैव:
Kriya-visheshaṇa
TypeIndeclinable
Rootसदा + एव (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (always)
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/Reason particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/हेतु-सूचक (indeed/for)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshaṇa
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); ‘having said’
गतेwhen (he) had gone
गते:
Adhikarana (Locative absolute condition)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle, क्त); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute) with ‘विष्णौ’
विष्णौin/when Viṣṇu (had gone)
विष्णौ:
Adhikarana (Locative absolute)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
निवेश्यhaving installed
निवेश्य:
Purvakala-kriya
TypeVerb
Rootनि + विश् (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having placed/installed’
स्वकलाम्his own portion/energy
स्वकलाम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootस्व + कला (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘स्वा कला’); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced)

Type: kshetra

Scene: Viṣṇu departs into the sky; the presiding Lord remains and installs a radiant divine portion into the sacred ground/altar, causing the site to glow with perpetual sanctity.

V
Viṣṇu
K
Kalā

FAQs

A tīrtha becomes permanently potent when the divine presence is established there; sacred geography is sustained by divine will and rite.

The verse emphasizes perpetual abiding ‘here’ (atra-stham) in the chapter’s sacred locale; the name is not in the excerpt.

Niveśana/sthāpanā—placing or installing a divine portion (kalā) so it remains eternally at the site.