Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 106
आग्नेयपादे ओंधर्माय नमः नैरृतके ओंज्ञानाय नमः वायव्ये ओंवैराग्याय नमः ईशानपादे ओंऐश्वर्याय नमः पूर्वपादे ओंअधर्माय नमः दक्षिणे ओंअज्ञानाय नमः पश्चिमे ओंअवैराग्याय नमः उत्तरे ओंअनैश्वर्याय नमः ओंअनन्ताय नमः ओंपद्माय नमः ओंअर्कमण्डला नमः ओंसोममण्डलाय नमः ओंवह्निमण्डला नमः ओंवामाज्येष्ठादिपंचमन्त्रशक्तिभ्यो नमः ओंपरमप्रकृत्यै देव्यै नमः ओंईशानतत्पुरुषाघोरवामदेवसद्योजातपञ्चवक्त्राय रुद्रसाध्यवस्वादित्यविश्वेदेवादिदेवविश्वरूपाय अण्डजस्वेदजोद्भिज्जजरायुजरूपस्थावरजङ्गममूर्तये परमेश्वराय ओंहूं विश्वमूर्तये शिवाय नमस्त्रिशूलधनुःखड्गकपालदण्डकुठारेभ्यः
āgneyapāde oṃdharmāya namaḥ nairṛtake oṃjñānāya namaḥ vāyavye oṃvairāgyāya namaḥ īśānapāde oṃaiśvaryāya namaḥ pūrvapāde oṃadharmāya namaḥ dakṣiṇe oṃajñānāya namaḥ paścime oṃavairāgyāya namaḥ uttare oṃanaiśvaryāya namaḥ oṃanantāya namaḥ oṃpadmāya namaḥ oṃarkamaṇḍalā namaḥ oṃsomamaṇḍalāya namaḥ oṃvahnimaṇḍalā namaḥ oṃvāmājyeṣṭhādipaṃcamantraśaktibhyo namaḥ oṃparamaprakṛtyai devyai namaḥ oṃīśānatatpuruṣāghoravāmadevasadyojātapañcavaktrāya rudrasādhyavasvādityaviśvedevādidevaviśvarūpāya aṇḍajasvedajodbhijjajarāyujarūpasthāvarajaṅgamamūrtaye parameśvarāya oṃhūṃ viśvamūrtaye śivāya namastriśūladhanuḥkhaḍgakapāladaṇḍakuṭhārebhyaḥ
ณบาททิศอาคเนย์: ‘โอม นอบน้อมแด่ธรรมะ’; ณทิศหรดี: ‘โอม นอบน้อมแด่ญาณ’; ณทิศพายัพ: ‘โอม นอบน้อมแด่วิราคยะ (ความคลายกำหนัด)’; ณบาททิศอีศาน: ‘โอม นอบน้อมแด่อิศวรรยะ (อำนาจอธิปไตย)’. ณทิศบูรพา: ‘โอม นอบน้อมแด่อธรรม’; ณทิศทักษิณ: ‘โอม นอบน้อมแด่อวิทยา’; ณทิศประจิม: ‘โอม นอบน้อมแด่อไวราคยะ (ความยึดติด)’; ณทิศอุดร: ‘โอม นอบน้อมแด่อนิศวรรยะ (ความไร้อธิปไตย)’. นอบน้อมแด่อนันตะ; นอบน้อมแด่ปัทมะ (ดอกบัว); นอบน้อมแด่วงกลมสุริยะ วงกลมจันทรา และวงกลมอัคนี. นอบน้อมแด่ศักติแห่งมนตร์ห้าประการ เริ่มด้วยวามาและเชษฐา; นอบน้อมแด่เทวีผู้เป็นปรกฤติสูงสุด. นอบน้อมแด่พระผู้มีห้าพักตร์—อีศาน ตัตปุรุษ อโฆระ วามเทวะ สัทยโยชาต—ผู้เป็นรุทระรูปสากล เป็นเทวะเหนือเทวะ ทรงเป็นรูปแห่งสรรพสัตว์ทั้งจรและอจร อันเกิดจากไข่ เหงื่อ หน่อ และครรภ์; นอบน้อมแด่พระศิวะผู้เป็นวิศวมูรติ พร้อมตรีศูล ธนู ดาบ กะโหลก ไม้เท้า และขวาน.
Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)
Scene: A Śaiva sanctum visualized as a cosmic maṇḍala: directions marked with mantra-inscriptions; above the liṅga/Śiva-form appear solar, lunar, and fiery discs; the five faces of Śiva radiate outward; attendant śaktis (Vāmā, Jyeṣṭhā, etc.) encircle; weapons (triśūla, dhanuḥ, khaḍga, kapāla, daṇḍa, kuṭhāra) are displayed as emblems.
FAQs
Śiva is honored as the all-pervading cosmic reality—worship integrates directions, virtues, and the totality of creation into one vision of the Divine.
No single tīrtha is specified; the verse presents a mantra framework used in Śaiva ritual worship.
Directional invocation (dik-pūjā) and salutations to Śiva’s pañcavaktra forms and cosmic emblems, along with honoring associated śaktis and cosmic maṇḍalas.