Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 62

कालभीतिरुवाच । सर्वभूतेषु चेदेवं शिव एवेति चोच्यते । नास्तिकां मृत्तिका कस्माद्भक्षयंति नभस्यके

kālabhītiruvāca | sarvabhūteṣu cedevaṃ śiva eveti cocyate | nāstikāṃ mṛttikā kasmādbhakṣayaṃti nabhasyake

กาลภีติกล่าวว่า: หากประกาศว่าในสรรพสัตว์ทั้งปวงมีเพียงพระศิวะเท่านั้น แล้วเหตุใดดินเหนียวในเดือนนภัสยะ (ภัทรปท) จึง ‘กลืนกิน’ คือให้ผลกระทบแก่ผู้ไม่ศรัทธา?

कालभीतिःKālabhīti (name)
कालभीतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकालभीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सर्वभूतेषुin all beings
सर्वभूतेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
चेत्if
चेत्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्तार्थक-निपात (conditional particle)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
एवalone/indeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
इतिthus (quoting)
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
उच्यतेis said
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
नास्तिकाम्the atheist woman (Nāstikā)
नास्तिकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनास्तिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
मृत्तिकाclay/earth
मृत्तिका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृत्तिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
कस्मात्from what? why?
कस्मात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; प्रश्नवाचक
भक्षयन्तिeat/devour
भक्षयन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
नभस्यकेin Nabhasya (month/season)
नभस्यके:
Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनभस्यक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

Kālabhīti

Scene: A questioning devotee (Kālabhīti) stands before a serene Śaiva teacher in an āśrama; monsoon clouds suggest Bhādrapada. A clay bank/earth (mṛttikā) is shown as symbolically ‘consuming’ a skeptic, while Śiva’s all-pervading presence is hinted as a subtle aura in all beings.

Ś
Śiva
K
Kālabhīti
N
Nabhasya (Bhādrapada)
M
Mṛttikā (clay/earth)

FAQs

It raises a classic theological tension: if Śiva pervades all, how do karmic and ritual distinctions (pure/impure, believer/unbeliever) operate?

No tīrtha is named; the verse references a calendrical context (Nabhasya/Bhādrapada) rather than sacred geography.

Implicitly references month-based observances involving clay/earth (mṛttikā) in Nabhasya, but no explicit injunction is stated in this verse.