Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 77

अष्टोत्तमानि चत्वारि मध्यमानि विधानतः । कानीयसानि शेषाणि त्रिविधत्वमिदं विदुः

aṣṭottamāni catvāri madhyamāni vidhānataḥ | kānīyasāni śeṣāṇi trividhatvamidaṃ viduḥ

ตามบทบัญญัติ มีแปดประการเป็น ‘ยอดเยี่ยม’ มีสี่ประการเป็น ‘ปานกลาง’ ส่วนที่เหลือเป็น ‘ต่ำกว่า’ ดังนี้บัณฑิตจึงเข้าใจว่าเป็นการจัดชั้นสามระดับ

अष्टeight
अष्ट:
Viśeṣaṇa (Numerical qualifier/संख्या-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-विशेषण; (समासपूर्वपद) ‘eight’
उत्तमानिthe superior (ones)
उत्तमानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘best/superior (ones)’
चत्वारिfour
चत्वारि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; संख्यावाचक
मध्यमानिthe middling (ones)
मध्यमानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमध्यम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘middle/medium (ones)’
विधानतःaccording to prescription
विधानतः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधान (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त/adverb): ‘according to rule/prescription’
कानीयसानिthe inferior (ones)
कानीयसानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकनीयस् (प्रातिपदिक; comparative)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘smaller/inferior (ones)’
शेषाणिthe remaining (ones)
शेषाणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशेष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘remaining’
त्रिविधत्वम्threefoldness
त्रिविधत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रिविधत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
इदम्this
इदम्:
Viśeṣaṇa (Demonstrative qualifier/सर्वनाम-विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
विदुःknow
विदुः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलिट्-लकार (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, बहुवचन; ‘they know’

Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative convention)

Scene: A symbolic tableau of three tiers: top tier with icons of eight ‘excellent’ gifts, middle with four ‘middling’, bottom with assorted ‘lesser’; a teacher points to the tiers while donors contemplate.

FAQs

Not all gifts are equal in dharmic weight; scripture grades charity by its substance and impact.

No tīrtha is mentioned in this verse.

A formal three-tier classification of gifts: excellent (8), middling (4), and the remainder as lesser.