Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 64

पूर्वार्धमपरार्धं च ब्रह्ममानमिदं स्मृतम् । विष्णोश्च शंकरस्यापि नाहं शक्तश्च वर्णने

pūrvārdhamaparārdhaṃ ca brahmamānamidaṃ smṛtam | viṣṇośca śaṃkarasyāpi nāhaṃ śaktaśca varṇane

ครึ่งแรกและครึ่งหลัง—นี้เป็นที่จดจำว่าเป็นพรหมมาณะ คือมาตราของพระพรหมา แม้ของพระวิษณุและพระศังกร ข้าพเจ้าก็มิอาจพรรณนาได้ครบถ้วน

पूर्वार्धम्the first half
पूर्वार्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूर्व + अर्ध (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुष (पूर्वम् अर्धम्)
अपरार्धम्the latter half
अपरार्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअपर + अर्ध (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुष (अपरम् अर्धम्)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
ब्रह्ममानम्the measure of Brahmā (brahma-measure)
ब्रह्ममानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + मान (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुष (ब्रह्मणः मानम्)
इदम्this
इदम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
स्मृतम्is declared/remembered
स्मृतम्:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; ‘is said/remembered’
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
शंकरस्यof Śaṅkara
शंकरस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअपि-कार (particle: also)
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
शक्तःable
शक्तः:
Karta (Subject complement)
TypeAdjective
Rootशक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषण (able/capable)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
वर्णनेin describing
वर्णने:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्णन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Māheśvara Khaṇḍa narrative style)

Listener: Sages/disciples (contextual)

Scene: A narrator bows with folded hands before an immeasurable radiance where Viṣṇu and Śaṅkara are suggested as infinite forms; a split diagram labeled pūrvārdha/aparārdha fades into boundless light.

B
Brahmā
V
Viṣṇu
Ś
Śaṅkara

FAQs

Divine reality exceeds complete verbal description; humility before the immeasurable is itself a mark of dharma.

No tīrtha is specified; the verse discusses cosmic measures and divine incomparability.

None; it is a doctrinal statement about measure and the limits of description.