Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 22

पूषा च सविता सोऽथ भगस्त्वष्टा च कीर्तितः । विष्णुश्चैत्रादिमासेषु आदित्या द्वादश स्मृताः

pūṣā ca savitā so'tha bhagastvaṣṭā ca kīrtitaḥ | viṣṇuścaitrādimāseṣu ādityā dvādaśa smṛtāḥ

ปูษันและสวิตฤ แล้วภคะและตวาษฏฤก็ถูกสรรเสริญ; และวิษณุ—ดังนี้ ตั้งแต่เดือนไจตรเป็นต้นไป อาทิตยะทั้งสิบสองจึงเป็นที่ระลึกถึง

pūṣāPūṣā
pūṣā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpūṣan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; आदित्य-नाम
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
savitāSavitā
savitā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsavitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; आदित्य-नाम
saḥhe/that one
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
athathen
atha:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरार्थक)
bhagaḥBhaga
bhagaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhaga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; आदित्य-नाम
tvaṣṭāTvaṣṭā
tvaṣṭā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottvaṣṭṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
kīrtitaḥis declared/mentioned
kīrtitaḥ:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootkīrt (धातु) + ta (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'is said/declared'
viṣṇuḥViṣṇu
viṣṇuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
caitra-ādi-māseṣuin the months beginning with Caitra
caitra-ādi-māseṣu:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootcaitra + ādi + māsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन; 'चैत्रादयः मासाः' इति तत्पुरुषः (आदि-समासभाव)
ādityāḥĀdityas
ādityāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootāditya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
dvādaśatwelve
dvādaśa:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvādaśa (संख्या-प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formसंख्यावाचक; प्रायः अव्ययवत्/विशेषणरूपेण 'twelve'
smṛtāḥare regarded/remembered
smṛtāḥ:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु) + ta (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'are remembered/considered'

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Tirtha: Āditya-smaraṇa (temporal tīrtha)

Type: kshetra

Scene: A circular calendar-mandala: twelve radiant Ādityas placed around a wheel labeled from Caitra onward; each deity (Pūṣan, Savitṛ, Bhaga, Tvāṣṭṛ, Viṣṇu, etc.) shown with distinct emblems, with Sūrya at the center as the unifying light.

P
Pūṣan
S
Savitṛ
B
Bhaga
T
Tvāṣṭṛ
V
Viṣṇu
Ā
Ādityas
C
Caitra (month)

FAQs

Time itself is sacred: months are linked to divine powers, encouraging reverence for calendrical observances and seasonal dharma.

No tīrtha is mentioned; the verse teaches about the sacred structure of months and Ādityas.

Implicit remembrance/recognition of the twelve Ādityas across the months; no specific vow is detailed in the verse.