Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

कुशद्वीपं द्विगुणतस्ततस्तत्परतः स्मृतम् । दधितोयेन परितस्तावदर्णवसंवृतम्

kuśadvīpaṃ dviguṇatastatastatparataḥ smṛtam | dadhitoyena paritastāvadarṇavasaṃvṛtam

ถัดไปเป็นกุศทวีป อันกล่าวจำกันว่ามีขนาดเป็นสองเท่า และถูกห้อมล้อมรอบด้านในขอบเขตเท่าเดิมด้วยมหาสมุทรนมเปรี้ยว

kuśa-dvīpamKuśadvīpa
kuśa-dvīpam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkuśa (प्रातिपदिक) + dvīpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः/कर्मधारय-प्रायः (kuśanāma dvīpaḥ)
dviguṇataḥtwofold
dviguṇataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdvi (प्रातिपदिक) + guṇa (प्रातिपदिक) + -tas (तसिल्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त क्रियाविशेषण (twofoldly)
tataḥthen
tataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
tat-para-taḥbeyond that/thereafter
tat-para-taḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + para (प्रातिपदिक) + -tas (तसिल्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (from beyond that/thereafter)
smṛtamis stated/remembered (as)
smṛtam:
Kriyā (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Root√smṛ (धातु) → smṛta (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; अर्थे—‘is said/considered’ (elliptic passive)
dadhi-toyenawith curd-like water
dadhi-toyena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootdadhi (प्रातिपदिक) + toya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (dadhi-rūpaṃ toyam)
paritaḥall around
paritaḥ:
Deśa-adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootparitaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गार्थक-अव्यय (around/on all sides)
tāvatof that extent
tāvat:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottāvat (प्रातिपदिक/अव्यय-प्राय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; परिमाणवाचक
arṇava-saṃvṛtamenclosed by an ocean
arṇava-saṃvṛtam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootarṇava (प्रातिपदिक) + saṃ-√vṛ (धातु) → saṃvṛta (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; समासः—तत्पुरुषः (arṇavena saṃvṛtam)

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced)

Tirtha: Kuśadvīpa / Dadhi-samudra

Type: kshetra

Scene: A broad ring of Kuśadvīpa with grassy/kuśa motifs; surrounding it a thick, creamy-white curd ocean with textured, cloud-like wave crests.

K
Kuśadvīpa
D
Dadhi-samudra (curds ocean)

FAQs

The cosmos is framed through sacred substances (like milk/curds), suggesting nature itself as a sacramental expression of divine order.

None; the verse is part of the dvīpa-ocean schema rather than a localized tīrtha praise.

None.