Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

तस्य नाम ददौ स्कंदः सिद्धकूप इति स्मृतः । कृष्माष्टम्यां चतुर्दश्यामुपवासी नरः स्वयम्

tasya nāma dadau skaṃdaḥ siddhakūpa iti smṛtaḥ | kṛṣmāṣṭamyāṃ caturdaśyāmupavāsī naraḥ svayam

พระสกันทะประทานนามแก่สถานที่นั้น จึงเป็นที่จดจำว่า “สิทธกูปะ” คือบ่อน้ำแห่งความสำเร็จ ในวันกฤษณาษฏมีและในติติวันเพ็ญแรมสิบสี่ ควรที่บุรุษจะถืออุโบสถอดอาหารด้วยตนเอง

तस्यof it/of that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम-रूप
नामname
नाम:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
ददौgave/bestowed
ददौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
सिद्धaccomplished/holy
सिद्ध:
TypeAdjective
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formसमास-पूर्वपद (compound member)
कूपःthe ‘Siddha-well’
कूपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध+कूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समासः (सिद्धः कूपः)
इतिthus
इति:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निदर्शनार्थक अव्यय (quotative particle)
स्मृतःis known/called
स्मृतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृत (स्मृ धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्यय (PPP) — ‘is called/remembered’
कृष्णdark (fortnight)
कृष्ण:
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formसमास-पूर्वपद (compound member)
अष्टम्याम्on the eighth (tithi) of the dark fortnight
अष्टम्याम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृष्ण+अष्टमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कृष्णपक्षस्य अष्टमी)
चतुर्दश्याम्on the fourteenth (tithi)
चतुर्दश्याम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
उपवासीfasting
उपवासी:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउपवस् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; णिनि/शतृ-सम्भव कृदन्त-रूप (agent noun) — ‘one who fasts’
नरःa man
नरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मार्थक/स्वतन्त्रार्थक (emphatic adverb)

Lomaharṣaṇa Sūta (deduced from section context)

Tirtha: Siddhakūpa

Type: kund

Scene: Skanda, as divine authority, bestows the name ‘Siddhakūpa’ upon the newly formed well; sages record it, while devotees prepare for fasting on the dark eighth and fourteenth lunar days.

S
Skanda
S
Siddhakūpa
K
Kṛṣṇāṣṭamī
C
Caturdaśī

FAQs

A tīrtha gains sanctity through divine naming, and disciplined observance (fasting on specific tithis) aligns the devotee with that sanctity.

Siddhakūpa, the sacred well created by the spear’s passage and filled with Pātāla-Gaṅgā water.

Upavāsa (fasting) on Kṛṣṇāṣṭamī and on Caturdaśī.