Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 23

वियद्व्यापी सुरसरित्प्रवाहो विप्रुषाकृतिः । बभूव यस्य शिरसि कस्तस्मात्परमो भवेत्

viyadvyāpī surasaritpravāho vipruṣākṛtiḥ | babhūva yasya śirasi kastasmātparamo bhavet

กระแสแห่งแม่น้ำทิพย์ที่แผ่เต็มท้องฟ้า ยังกลายเป็นเพียงหยดหนึ่งบนพระเศียรของพระองค์; ใครเล่าจะยิ่งใหญ่กว่าพระองค์?

वियत्-व्यापीpervading the sky
वियत्-व्यापी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवियत् (प्रातिपदिक) + व्यापिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (वियत् व्याप्नोति इति)
सुरसरित्-प्रवाहःthe stream of the divine river (Gaṅgā)
सुरसरित्-प्रवाहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुरसरित् (प्रातिपदिक) + प्रवाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सुरसरितः प्रवाहः)
विप्रुषा-आकृतिःhaving the form of droplets
विप्रुषा-आकृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविप्रुष्/विप्रुषा (प्रातिपदिक) + आकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (विप्रुषा इव आकृतिः)
बभूवbecame / came to be
बभूव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सम्बन्ध-सूचकः (relative)
शिरसिon (his) head
शिरसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
कःwho?
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
तस्मात्than him
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
परमःgreater
परमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भवेत्could be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha: Gaṅgā (Viṣṇupadī/Surasarit)

Type: river

Scene: Śiva as Gaṅgādhara: the vast celestial river arcs through the sky yet condenses into a tiny droplet resting on His jaṭā, with devas watching in astonishment.

G
Gaṅgā
Ś
Śiva (implied, bearer of Gaṅgā)

FAQs

The immeasurable is made manageable by Śiva; the Divine can contain and sanctify overwhelming powers.

The verse evokes Gaṅgā’s descent motif rather than naming a single site; it aligns with Gaṅgā’s sacred geography broadly.

None directly; it supports reverence for Śiva as Gaṅgādhara and for Gaṅgā as a purifier.