Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45

पातालस्य तलं निन्ये तत्र शिश्ये स काष्ठवत् । ततश्चक्रेण दैत्यानां निहता दशकोट्यः

pātālasya talaṃ ninye tatra śiśye sa kāṣṭhavat | tataścakreṇa daityānāṃ nihatā daśakoṭyaḥ

เขาถูกเหวี่ยงลงสู่ก้นบาดาลแห่งปาตาละ และนอนแน่นิ่งดุจท่อนไม้ ณ ที่นั้น แล้วด้วยจักราวุธ เหล่าทานวะสิ้นชีพถึงสิบโกฏิ

पातालस्यof the netherworld (Pātāla)
पातालस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपाताल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठीविभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
तलम्the surface/bottom
तलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीयाविभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
निन्येled/brought
निन्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
शिश्येlay down/slept
शिश्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशी (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन, सर्वनाम
काष्ठवत्like a log of wood
काष्ठवत्:
Kriya-visheshana (Adverbial qualifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकाष्ठ (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित-प्रत्यय)
Formअव्यय, उपमावाचक (simile marker ‘like’)
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रमवाचक/अपादानार्थक (then/from there)
चक्रेणwith the discus
चक्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
दैत्यानाम्of the demons (Daityas)
दैत्यानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन
निहताःwere slain
निहताः:
Kriya (Result/state; passive predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-हन् (धातु)
Formकृदन्त, भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन
दशकोट्यःten crores (of them)
दशकोट्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदश (संख्या) + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; द्विगुसमास (दश+कोटि)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Scene: A daitya is flung down into the depths of Pātāla, lying inert like a log; above, Sudarśana-cakra blazes, cutting down vast ranks of Dānavas in a single sweeping arc.

P
Pātāla
C
Cakra
D
Daityas/Dānavas
V
Viṣṇu (implied)

FAQs

Adharma, however vast, is powerless before divine order; unrighteous force is reduced to lifelessness.

No earthly pilgrimage site is praised; Pātāla is a cosmological realm mentioned in the narrative.

None in this verse.