Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 198

वृषभं तत आरुह्य देव्या सह समुत्सुकः । सगणो भव आगच्छत्पुत्र दर्शनलालसः

vṛṣabhaṃ tata āruhya devyā saha samutsukaḥ | sagaṇo bhava āgacchatputra darśanalālasaḥ

แล้วภวะทรงขึ้นประทับบนโคอุศภะ พร้อมด้วยเทวีและหมู่คณะคณะ (คณะเทพบริวาร) เสด็จมาอย่างกระตือรือร้น ด้วยความปรารถนาจะได้เห็นบุตร

वृषभम्the bull
वृषभम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
ततःthen/from there
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततस् (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्ययम् (from there/then)
आरुह्यhaving mounted
आरुह्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootआ + √रुह् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्तम् (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया (having mounted)
देव्याwith the goddess
देव्या:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Instrumental: 'with')
सहtogether with
सह:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्ययम् (preposition/adverb: with)
समुत्सुकःvery eager
समुत्सुकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + उत्सुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (of भव)
सगणःwith his attendants
सगणः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (गणैः सह)
भवःBhava (Śiva)
भवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; शिवनाम
आगच्छत्came
आगच्छत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + √गम् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
पुत्रson
पुत्र:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-सम्बन्धे (समासपूर्वपदत्वेन); अर्थतः 'of the son'
दर्शनलालसःeager to see
दर्शनलालसः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदर्शन + लालस (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (दर्शने लालसः)

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa, Maheshvara-khaṇḍa style)

Listener: Śaunaka and sages (frame typical)

Scene: Bhava mounts the bull (Nandin), with Pārvatī beside him, surrounded by gaṇas, moving with palpable longing to behold the newborn Skanda—like a divine procession across Kailāsa slopes.

B
Bhava (Śiva)
D
Devī (Pārvatī)
V
Vṛṣabha (Nandin, implied)
G
Gaṇas
S
Son (Skanda/Mahāsena, implied)

FAQs

Darśana (seeking the sight of the divine) is portrayed as a powerful longing—even for the gods—highlighting bhakti as a sacred impulse.

No holy site is specified; the verse focuses on the divine journey to behold Skanda.

None directly; ‘darśana’ is implied as a devotional act.