Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 52

इत्युक्तो दंडवद्देवीं प्रणम्यावस्थितः पुरः । माता ततस्तमालिंग्य कृत्वोत्संगे च वीरकम्

ityukto daṃḍavaddevīṃ praṇamyāvasthitaḥ puraḥ | mātā tatastamāliṃgya kṛtvotsaṃge ca vīrakam

ครั้นได้ฟังดังนั้น เขากราบเดวีแบบดัณฑวัต (หมอบราบทั้งกาย) แล้วตั้งอยู่ต่อหน้า นางมารดาจึงโอบกอดเขาและอุ้มวีรกะไว้บนตัก

इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
उक्तःhaving been told
उक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle)
दण्डवत्prostratingly
दण्डवत्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदण्डवत् (अव्यय/उपमान)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverbial: 'like a staff', prostrate)
देवीम्the goddess
देवीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootप्र-नम् (धातु) → प्रणम्य (कृदन्त, ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययीभावरूप कृदन्त (absolutive/gerund): 'having bowed'
अवस्थितःstood
अवस्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootअव-स्था (धातु) → अवस्थित (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्तः (PPP) प्रयुक्तः स्थित्यर्थे (stood/was standing)
पुरःin front
पुरः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (in front)
माताthe mother
माता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (then/thereafter)
तम्him
तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
आलिङ्ग्यhaving embraced
आलिङ्ग्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ-लिङ्ग् (धातु) → आलिङ्ग्य (कृदन्त, ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive): 'having embraced'
कृत्वाhaving placed
कृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) → कृत्वा (कृदन्त, त्वा)
Formत्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive): 'having placed/made'
उत्सङ्गेon (her) lap
उत्सङ्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्सङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
वीरकम्the child Vīraka
वीरकम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवीरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced)

Scene: A devotee/child stands before Umā after a full prostration; the Mother lifts and embraces him, placing Vīraka on her lap—an intimate, domestic divine tableau with Gaṇas nearby.

D
Devī (Pārvatī/Umā)
M
Mātā (the Mother Goddess)
V
Vīraka

FAQs

Complete surrender (daṇḍavat praṇāma) draws the compassionate, motherly embrace of the Divine.

No location is praised in this verse; it focuses on devotional gesture and Devī’s response.

The implied devotional practice is daṇḍavat-praṇāma (full prostration) as an expression of humility.