Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45

एनं विज्ञातुमिच्छामि किंनामासौ गणस्तव । श्रीशंकर उवाच । स एष वीरक देवी सदा मेद्रिसुते प्रियः

enaṃ vijñātumicchāmi kiṃnāmāsau gaṇastava | śrīśaṃkara uvāca | sa eṣa vīraka devī sadā medrisute priyaḥ

“ข้าปรารถนาจะรู้จักเขา—คณะ (คณะเทพ) ของท่านผู้นี้ชื่ออะไร?” พระศรีศังกรตรัสว่า: “พระเทวี นี่คือ วีรกะ ผู้เป็นที่รักของเราเสมอ โอ ธิดาแห่งขุนเขา”

एनम्this one (him)
एनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; सर्वनाम
विज्ञातुम्to know/identify
विज्ञातुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवि + ज्ञा (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), अव्ययभाव; ‘to know/recognize’
इच्छामिI wish
इच्छामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
किम्what
किम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; प्रश्न-सर्वनाम
नामby name; indeed
नाम:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्न-निपात (interrogative particle, ‘indeed/by name’)
असौthat (one)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; दूर-निर्देशक
गणःattendant; gaṇa
गणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
तवyour
तव:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th case), एकवचन; सर्वनाम
श्रीशंकरःthe revered Śaṅkara
श्रीशंकरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + शंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; समासः—श्री-शंकरः (कर्मधारय)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
एषःthis (one)
एषः:
Apposition (Samanadhikarana/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
वीरकःVīraka (name)
वीरकः:
Pratijna-predicative (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootवीरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; व्यक्तिनाम
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; नित्यत्ववाचक-क्रियाविशेषण
मेmy
मे:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th case), एकवचन; सर्वनाम
अद्रिसुतेO daughter of the mountain
अद्रिसुते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअद्रि + सुता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; समासः—अद्रेः सुता (षष्ठी-तत्पुरुष)
प्रियःdear
प्रियः:
Pratijna-predicative (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन

Devī (first half); Śrī Śaṅkara/Śiva (second half)

Listener: Devī (Pārvatī, addressed as Adrisutā)

Scene: Devī asks Śiva the name of the gaṇa; Śaṅkara replies affectionately, identifying him as Vīraka, dear to him, addressing Devī as ‘daughter of the Mountain’.

D
Devī
Ś
Śrī Śaṅkara (Śiva)
V
Vīraka

FAQs

The Purāṇa highlights intimacy between the Divine and devoted attendants—service (sevā) to Śiva is portrayed as a path to divine closeness.

No tīrtha is specified; this is a character-identification moment within the Kaumārikākhaṇḍa narrative.

None; it is a dialogue identifying the gaṇa by name.