Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 73

श्मशानं चापि संसारस्तद्वासी कृपयार्थिनाम् । भूतयः कथिता भूतिस्तां बिभर्ति स भूतिभृत्

śmaśānaṃ cāpi saṃsārastadvāsī kṛpayārthinām | bhūtayaḥ kathitā bhūtistāṃ bibharti sa bhūtibhṛt

สังสารวัฏอันเวียนว่ายนี้เองคือป่าช้า; พระองค์ประทับอยู่ที่นั่นเพื่อผู้แสวงหาความกรุณา. ‘ภูติ’ กล่าวกันว่าเป็นหมู่ภูตทั้งหลาย; พระองค์ทรงแบกภูตินั้นไว้ จึงทรงพระนามว่า ‘ภูติภฤต’ ผู้ทรงภูติ.

श्मशानम्cremation ground
श्मशानम्:
Karta (Predicate nominative/विधेय)
TypeNoun
Rootśmaśāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/विधेय) / द्वितीया, एकवचन; अत्र विधेय (is a cremation-ground)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक-अव्यय (also/even)
संसारःworldly existence
संसारः:
Karta (Predicate nominative/विधेय)
TypeNoun
Rootsaṃsāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/विधेय), एकवचन
तद्वासीdweller there
तद्वासी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad + vāsin (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष ‘तत्र वासी’ (dweller there); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विशेषण (of सः/शिवः)
कृपयाwith compassion
कृपया:
Hetu/Karana (Cause/Instrument)
TypeNoun
Rootkṛpā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; हेतौ/करणे (out of compassion)
अर्थिनाम्of supplicants, seekers
अर्थिनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootarthin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
भूतयःprosperities/powers (bhūtis)
भूतयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhūti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
कथिताःare said/called
कथिताः:
Karta (Subject complement/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkathita (प्रातिपदिक; कृदन्त from √kath)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; भूतकृदन्त (PPP)
भूतिः(his) bhūti / sacred ash / power
भूतिः:
Karta (Predicate nominative/विधेय)
TypeNoun
Rootbhūti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता/विधेय), एकवचन
ताम्that
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
बिभर्तिbears, carries
बिभर्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhṛ (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
भूतिभृत्bearer of bhūti (sacred ash/power)
भूतिभृत्:
Karta (Predicate nominative/विधेय)
TypeNoun
Rootbhūti + bhṛt (प्रातिपदिक; agent noun from √bhṛ)
Formतत्पुरुष ‘भूतिं बिभर्ति’ (bearer of bhūti); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

Lomaharṣaṇa (Sūta), deduced for Māheśvarakhaṇḍa narration

Tirtha: Śmaśāna (archetypal) / Bhūtapati-sthāna (conceptual)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇa (bhāṣiṣṭha)

Scene: A cremation-ground that subtly morphs into the whole world: pyres become city lights, skulls become mountains, smoke becomes clouds. Śiva sits in compassionate stillness, ash-smeared, surrounded by bhūta-gaṇas who appear as redeemed attendants; a seeker approaches in sorrow and finds refuge.

Ś
Śiva
B
Bhūtibhṛt
Ś
Śmaśāna

FAQs

Seeing saṃsāra as impermanent like a cremation-ground turns the mind toward Śiva, who grants refuge and compassion.

No named tīrtha appears; the verse uses the śmaśāna motif associated broadly with Śaiva sacred culture.

None directly; the verse explains the epithet Bhūtibhṛt through symbolic theology.