Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 160

सैन्येन महता युक्तो नादयन्विदिशो दिशः । सहस्राक्षश्च तं दृष्ट्वा त्यक्त्वा वाहनदंतिनम्

sainyena mahatā yukto nādayanvidiśo diśaḥ | sahasrākṣaśca taṃ dṛṣṭvā tyaktvā vāhanadaṃtinam

เขามาพร้อมกองทัพมหึมา ทำให้ทิศและทิศระหว่างกึกก้อง; พระอินทร์ผู้มีพันเนตรครั้นเห็นเขา ก็ละช้างพาหนะไอราวตะเสีย

सैन्येनwith an army
सैन्येन:
Karaṇa (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया, एकवचन; करण
महताgreat
महता:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया, एकवचन; ‘सैन्येन’ विशेषण
युक्तःaccompanied
युक्तः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘युक्त’ = accompanied/connected
नादयन्making resound
नादयन्:
Kriyā (Concurrent action/सहक्रिया)
TypeVerb
Rootनादय् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
विदिशःintermediate quarters
विदिशः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन; ‘दिशः’ विशेषण (intermediate directions)
दिशःdirections
दिशः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन
सहस्र-अक्षःSahasrākṣa (Indra)
सहस्र-अक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (यस्य सहस्रम् अक्षाणि सः = इन्द्रः)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त; पूर्वकालिक क्रिया (having abandoned)
वाहन-दन्तिनम्the mount-elephant (Airāvata)
वाहन-दन्तिनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाहन (प्रातिपदिक) + दन्तिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (वाहनरूपः दन्ती = वाहन-हस्तिन्/ऐरावतः)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Scene: A vast asura army roars, shaking all directions; Indra (Sahasrākṣa) sees the oncoming force and abandons Airāvata, preparing for a different mode of engagement.

I
Indra (Sahasrākṣa)

FAQs

Even the mightiest powers become humble and alert when dharma is threatened and a decisive cosmic confrontation approaches.

No specific tīrtha is named in this verse; it functions as narrative build-up within the Kaumārikākhaṇḍa.

None; this verse is descriptive (battle/arrival imagery).