Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 150

ततो वधायाशु मुमोच तस्य वा आकृष्य कर्णांतमकुंठदीधितिम् । अथासुरः प्रेक्ष्य महास्त्रमापतद्विसृज्य मायां सहसा व्यवस्थितः

tato vadhāyāśu mumoca tasya vā ākṛṣya karṇāṃtamakuṃṭhadīdhitim | athāsuraḥ prekṣya mahāstramāpatadvisṛjya māyāṃ sahasā vyavasthitaḥ

แล้วด้วยหมายจะสังหาร เขารีบปล่อยมหาอาวุธนั้น—ดึงสายถึงข้างหู แสงฤทธิ์ไม่พร่อง ครั้นอสูรเห็นศาสตราใหญ่พุ่งเข้ามา ก็พลันปล่อยมายาและตั้งมั่นรับศึก

ततःthen/thereupon
ततः:
Sambandha (Discourse/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/हेतु-वाचक-अव्यय (from then/therefore)
वधायfor killing
वधाय:
Sampradana (Purpose/प्रयोजन-चतुर्थी)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the purpose of killing)
आशुquickly
आशु:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
मुमोचreleased/shot
मुमोच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तस्यof him/at him
तस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध
वाor/indeed
वा:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle)
आकृष्यhaving drawn (back)
आकृष्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ-कृष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया
कर्णान्तम्up to the ear (ear-end)
कर्णान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्ण-अन्त (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; देश/परिमाणवाचक; समासः—तत्पुरुषः (कर्णस्य अन्तः)
अकुण्ठदीधितिम्with unblunted radiance
अकुण्ठदीधितिम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-कुण्ठ-दीधिति (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (बाण/तेजस्-विशेषण); समासः—कर्मधारयः (अकुण्ठा दीधितिः यस्य)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then)
असुरःthe asura
असुरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रेक्ष्यhaving seen
प्रेक्ष्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootप्र-ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया
महास्त्रम्the great weapon
महास्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा-अस्त्र (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महत् अस्त्रम्)
आपतत्came rushing/approached
आपतत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-पत् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विसृज्यhaving released/let loose
विसृज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवि-सृज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया
मायाम्illusion/magic
मायाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सहसाsuddenly
सहसा:
Sambandha (Manner/रीति)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
व्यवस्थितःstood firm/was stationed
व्यवस्थितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-अव-स्था (धातु) + स्थित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; असुर-विशेषण

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced from Māheśvara-khaṇḍa narrative style)

Scene: Indra draws the bowstring to his ear and releases a blazing missile; the asura, seeing it rush, throws out a sudden veil of illusion—phantom forms, dark clouds, mirage-like duplicates—yet stands braced.

A
Asura (demon)
M
māyā (illusion)
M
mahāstra (great weapon)

FAQs

Courage and steadiness are praised: when adharma resorts to māyā (deception), dharma stands firm and confronts it directly.

No specific tīrtha is mentioned in this verse; it is a martial episode within the Kaumārikā-khaṇḍa narrative.

None here—this verse focuses on battle action and the use of astras and māyā.