Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 20›Shloka 35
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 35

Devanagari script

नारायणांस्त्रं ग्रसनस्तु चक्रे त्वाष्ट्रं निमिश्चास्त्रवरं मुमोच । ऐषीकमस्त्रं च चकार जंभो युद्धस्य दण्डास्त्र निवारणाय

Transliteration

nārāyaṇāṃstraṃ grasanastu cakre tvāṣṭraṃ nimiścāstravaraṃ mumoca | aiṣīkamastraṃ ca cakāra jaṃbho yuddhasya daṇḍāstra nivāraṇāya

Translation

กรสนะใช้อาวุธนารายณะ; นิมิปล่อยอัสตราทวาษฏระอันประเสริฐ; และชัมภะจัดเตรียมอัสตราไอษีกะ เพื่อสกัดกั้นอัสตรากาลทัณฑะในสงคราม

Word by Word
नारायणास्त्रम्the Nārāyaṇa weapon
नारायणास्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनारायण + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नारायणस्य अस्त्रम्)
ग्रसन्devouring
ग्रसन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Root√ग्रस् (धातु) → ग्रसत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकर्तरि कृदन्त (Present Active Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि, ‘(सः)’ इति कर्तृविशेषण
तुthen
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
चक्रेdid/made
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
त्वाष्ट्रम्the Tvāṣṭra (weapon)
त्वाष्ट्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्वाष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (अस्त्रनाम)
निमिःNimi
निमिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अस्त्रवरम्the best of weapons
अस्त्रवरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्त्र + वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (अस्त्रेषु वरम्)
मुमोचreleased/let loose
मुमोच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√मुच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
ऐषीकम्made of reeds (aiṣīka)
ऐषीकम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootऐषीक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘अस्त्रम्’ इति विशेषण
अस्त्रम्weapon
अस्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
चकारmade
चकार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
जंभःJambha
जंभः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजंभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
युद्धस्यof the battle
युद्धस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
दण्डास्त्रthe daṇḍa-weapon
दण्डास्त्र:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदण्ड + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (पाठे ‘दण्डास्त्र’); षष्ठी-तत्पुरुषः (दण्डस्य अस्त्रम्)
निवारणायfor warding off
निवारणाय:
Sampradana (Purpose/Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootनि-√वृ (धातु) → निवारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन; प्रयोजनार्थे (purpose)
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: Three prominent dānavas—Grasana, Nimi, Jambha—each unleashes a distinct astra: a Viṣṇu-emblematic radiance (Nārāyaṇa), a craftsman-god forged missile (Tvāṣṭra), and a reed/arrow-like Aiṣīka weapon, all aimed to neutralize the Kāladaṇḍa.

Characters & Entities
G
Grasana
N
Nimi
J
Jambha
N
Nārāyaṇāstra
T
Tvāṣṭrāstra
A
Aiṣīkāstra
K
Kāladaṇḍāstra

FAQs

When fear of consequence arises, the adharma-minded seek technical counters; yet without inner transformation, escalation continues.

No tīrtha is mentioned; the focus is on the naming of astras and combatants.

None.

←Previous Verse
Next Verse→