Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48
इंद्रियार्थेषु वैराग्यं संप्राप्तं जन्मनः फलम् । देशेऽस्मिन्भारते जन्म प्राप्य मानुष्यमध्रुवम्
iṃdriyārtheṣu vairāgyaṃ saṃprāptaṃ janmanaḥ phalam | deśe'sminbhārate janma prāpya mānuṣyamadhruvam
ความคลายกำหนัดต่ออารมณ์แห่งอินทรีย์ทั้งหลาย คือผลแท้จริงที่ได้จากการเกิด เมื่อได้เกิดในแผ่นดินภารตะนี้ และได้ชีวิตมนุษย์อันไม่เที่ยงแล้ว พึงเพียรสู่เป้าหมายอันสูงส่ง
Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa frame)
Tirtha: Bhārata-varṣa (as karma-bhūmi)
Type: kshetra
Scene: A map-like allegory of Bhārata-varṣa as a sacred field; a human figure stands at a crossroads labeled ‘anitya mānuṣya’, turning away from glittering sense-objects toward a luminous path of vairāgya leading to a distant Śiva-liṅga/peak.
FAQs
The highest gain of human birth—especially in Bhārata—is cultivating vairāgya (dispassion) and aiming beyond transient pleasures.
No single tīrtha is named; Bhārata is praised broadly as a spiritually significant land.
No specific ritual is stated; the instruction is inner discipline—dispassion toward sense-objects.