Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 69
Devanagari script
चिच्छेद तिलशः क्रुद्धो दर्शयन्पाणिलाघवम् । ततो विष्णुः प्रकुपितः प्रासं जग्राह भैरवम्
Transliteration
ciccheda tilaśaḥ kruddho darśayanpāṇilāghavam | tato viṣṇuḥ prakupitaḥ prāsaṃ jagrāha bhairavam
Translation
ด้วยความโกรธ เขาตัดมันเป็นชิ้นๆ แสดงความว่องไวของมือ จากนั้นพระวิษณุผู้ทรงพิโรธยิ่งนัก ก็ทรงถือหอกอันน่าสะพรึงกลัวขึ้นมา
Word by Word
चिच्छेदhe cut
चिच्छेद:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootछिद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular)
तिलशःinto pieces; bit by bit
तिलशः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतिलशस् (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक क्रियाविशेषणम् (adverb of manner)
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुल्लिङ्गः, प्रथमा (1st case), एकवचनम्; विशेषणम्
दर्शयन्showing
दर्शयन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) → दर्शयत् (शतृ-प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्तः (शतृ), पुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; कर्तरि; क्रियासहचर (concomitant action)
पाणिलाघवम्swiftness of hand; dexterity
पाणिलाघवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक) + लाघव (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः; नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd case), एकवचनम्
ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; काल/क्रमवाचक (then)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा (1st case), एकवचनम्
प्रकुपितःenraged
प्रकुपितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकुप् (धातु) → प्रकुपित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्
प्रासम्a spear; javelin
प्रासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रास (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, द्वितीया (2nd case), एकवचनम्
जग्राहhe seized; took up
जग्राह:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
भैरवम्Bhairava (name/person)
भैरवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभैरव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, द्वितीया (2nd case), एकवचनम्
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Māheśvara-khaṇḍa context)
Visual Art Cues
Scene: A furious warrior cleaves an opponent/weapon into fragments with rapid hand-movement; Viṣṇu, eyes reddened in anger, lifts a terrifying spear (bhairava-prāsa), poised to strike.
Characters & Entities
V
ViṣṇuD
Dānavendra (Kālanemi implied)FAQs
When arrogance displays skill, dharma responds with a stronger, appropriate counter—strength guided by purpose.
No tīrtha is mentioned.
None.