Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 64

निरृति वरुणं चैव तीक्ष्णदंष्ट्रोत्कटाननः । तावभिप्रायमा लोक्य तस्य दैत्यस्य दूषितम्

nirṛti varuṇaṃ caiva tīkṣṇadaṃṣṭrotkaṭānanaḥ | tāvabhiprāyamā lokya tasya daityasya dūṣitam

ผู้ดุร้ายผู้มีพักตร์น่าสะพรึงและเขี้ยวคม จ้องไปยังนิรฤติและวรุณะ รู้เจตนาของทั้งสอง แล้วหยั่งเห็นกลอุบายอันเศร้าหมองของอสูรนั้น

nirṛtimNirṛti
nirṛtim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnirṛti (प्रातिपदिक; deity-name)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
varuṇamVaruṇa
varuṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvaruṇa (प्रातिपदिक; deity-name)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction): ‘and’
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (particle): emphasis ‘indeed/just’
tīkṣṇa-daṃṣṭra-utkaṭa-ānanaḥ(he) whose face was fierce with sharp fangs
tīkṣṇa-daṃṣṭra-utkaṭa-ānanaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottīkṣṇa (प्रातिपदिक)+daṃṣṭrā (प्रातिपदिक)+utkaṭa (प्रातिपदिक)+ānana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; बहुव्रीहिः—‘तीक्ष्णाः दंष्ट्राः, उत्कटम् आननं यस्य सः’
tauthose two
tau:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), द्विवचन; सर्वनाम
abhiprāyamintention, plan
abhiprāyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootabhiprāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
ālokyahaving observed
ālokya:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√lok (लोक्) + ā- (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): ‘having looked at/observed’
tasyaof that
tasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
daityasyaof the demon
daityasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
dūṣitamcorrupted, tainted
dūṣitam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootdūṣita (कृदन्त; √dūṣ ‘दूष्’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (elliptic: ‘dūṣitaṃ [karma/ceṣṭitam]’)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Scene: A fierce, sharp-fanged figure (or fierce aspect of a deva/guardian) turns his gaze toward Nirṛti and Varuṇa, reading their intent; in the background the demon’s ‘polluted plan’ is suggested through shadowy, twisted motifs.

N
Nirṛti
V
Varuṇa
D
Daitya (demon)

FAQs

Dharma begins with discernment: recognizing corrupted intention (dūṣita abhiprāya) is the first step to resisting adharma.

No tīrtha is directly praised in this verse; it is part of a Kaumārikākhaṇḍa battle narration within the Māheśvarakhaṇḍa.

None in this verse; it focuses on observation of intent and the unfolding conflict.